ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย
ดาวน์โหลดหน้านี้เป็นไฟล์ PDF บนหัวกระดาษของ Eksiam & Partners Co., Ltd.
สาระสำคัญ
- การรับทราบข้อกล่าวหา คือการที่พนักงานสอบสวนแจ้งข้อเท็จจริงที่กล่าวหาและแจ้งข้อหาแก่ผู้ต้องหา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔ และการแจ้งข้อหาต้องมีหลักฐานตามสมควรว่าผู้นั้นน่าจะได้กระทำผิด
- ผู้ที่ไปพบพนักงานสอบสวนตามหมายเรียกและไม่ได้ถูกจับ ยังไม่อยู่ในความหมายของ "ควบคุม" เพราะมาตรา ๒ (๒๑) ให้ความหมายของการควบคุมไว้สำหรับผู้ถูกจับ
- การขอปล่อยชั่วคราวต่อพนักงานสอบสวนตามมาตรา ๑๐๖ (๑) ใช้กับผู้ต้องหาที่ถูกควบคุมอยู่ ส่วนผู้ต้องหาที่ต้องขังตามหมายศาลยื่นขอปล่อยชั่วคราวต่อศาลตามมาตรา ๑๐๖ (๒) คำถามว่าต้องประกันตัวหรือไม่จึงขึ้นกับว่ามีการจับหรือมีหมายขังหรือไม่
- ถ้าพนักงานสอบสวนเห็นว่ามีเหตุออกหมายขังตามมาตรา ๗๑ มีอำนาจสั่งให้ผู้ต้องหาไปศาลเพื่อขอออกหมายขัง ตามมาตรา ๑๓๔ วรรคห้า และศาลเป็นผู้พิจารณาโดยนำมาตรา ๘๗ มาใช้โดยอนุโลม
- ผู้ต้องหาที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งให้ไปศาลอาจถูกจับโดยไม่มีหมายจับ และพนักงานสอบสวนมีอำนาจปล่อยชั่วคราวหรือควบคุมตัวไว้
- ถ้ามีหมายจับอยู่ก่อนวันไปพบ ผู้นั้นอาจถูกจับตามหมาย การควบคุมหลังการจับต้องไม่เกินกว่าจำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดีตามมาตรา ๘๗ และผู้ต้องหายื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวได้ตามมาตรา ๑๐๖
การรับทราบข้อกล่าวหาตามมาตรา ๑๓๔ คืออะไร
การรับทราบข้อกล่าวหา คือขั้นตอนที่ต่อจากการไปพบพนักงานสอบสวนตามหมายเรียก ซึ่งอธิบายไว้ในหน้าหลัก หมายเรียกผู้ต้องหาจากตำรวจ ขั้นตอนนี้เป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔ วรรคหนึ่ง ซึ่งให้พนักงานสอบสวนถามชื่อ อายุ อาชีพ และที่อยู่ของผู้ต้องหา แจ้งข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำที่กล่าวหา แล้วจึงแจ้งข้อหาให้ทราบ เมื่อผู้ต้องหาถูกเรียก ส่งตัวมา หรือเข้าหาพนักงานสอบสวนเอง1
คำว่า "รับทราบข้อกล่าวหา" "ไปพบตามหมายเรียกผู้ต้องหา" และ "ถูกแจ้งข้อหา" ที่ใช้กันทั่วไป หมายถึงขั้นตอนเดียวกันนี้ บุคคลที่ถูกแจ้งข้อหามีฐานะเป็นผู้ต้องหา คือบุคคลผู้ถูกหาว่าได้กระทำความผิดแต่ยังมิได้ถูกฟ้องต่อศาล ตามมาตรา ๒ (๒)2 ฐานะผู้ต้องหาจึงเกิดก่อนที่พนักงานอัยการจะตัดสินใจฟ้องหรือไม่ฟ้อง
มาตรา ๑๓๔ วางลำดับของขั้นตอนไว้สามขั้น
| ลำดับ | การดำเนินการของพนักงานสอบสวน | ฐานในมาตรา ๑๓๔ |
|---|---|---|
| ๑ | ถามชื่อตัว ชื่อสกุล สัญชาติ บิดามารดา อายุ อาชีพ ที่อยู่ และที่เกิด | วรรคหนึ่ง |
| ๒ | แจ้งข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำที่กล่าวหาว่าผู้ต้องหาได้กระทำผิด | วรรคหนึ่ง |
| ๓ | แจ้งข้อหา โดยต้องมีหลักฐานตามสมควรว่าผู้นั้นน่าจะได้กระทำผิดตามข้อหานั้น | วรรคหนึ่งและวรรคสอง |
มาตรา ๑๓๔ วรรคสามและวรรคสี่ยังให้ผู้ต้องหามีสิทธิได้รับการสอบสวนด้วยความรวดเร็ว ต่อเนื่อง และเป็นธรรม และให้พนักงานสอบสวนต้องให้โอกาสผู้ต้องหาที่จะแก้ข้อหาและแสดงข้อเท็จจริงอันเป็นประโยชน์แก่ตน3 สิทธิทั้งสองข้อนี้เป็นเหตุผลที่ผู้ต้องหาควรเตรียมข้อเท็จจริงและเอกสารของตนไปตั้งแต่วันรับทราบข้อกล่าวหา
ข้อหาที่แจ้งในวันนั้นอาจไม่ใช่ข้อหาทั้งหมดที่พนักงานอัยการจะใช้ฟ้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๖๕๙/๒๕๖๓ ในหมวดคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้องของหน้านี้ วินิจฉัยว่าการแจ้งข้อหาตามมาตรา ๑๓๔ มีเจตนารมณ์ให้ผู้ต้องหาทราบว่าจะถูกสอบสวนในเรื่องใด และไม่จำต้องแจ้งทุกข้อหา ทุกตัวบท และทุกกระทงความผิดเสมอไป ผู้ต้องหาจึงควรขอทราบข้อเท็จจริงที่ถูกกล่าวหาให้ครบถ้วน มากกว่าดูเพียงชื่อข้อหาที่ระบุในหมายเรียก
การตรวจหมายเรียกก่อนไปพบ และความต่างระหว่างหมายเรียกผู้ต้องหากับหมายเรียกพยาน อธิบายไว้ในหน้าหลักเดียวกัน
ผู้ที่ไปตามหมายเรียกถูกควบคุมตัวหรือไม่
ผู้ต้องหาที่ไปพบพนักงานสอบสวนตามหมายเรียกและไม่ได้ถูกจับ ยังไม่ใช่ผู้ถูกควบคุม เพราะประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒ (๒๑) ให้ความหมายของการควบคุมว่า การคุมหรือกักขังผู้ถูกจับโดยพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจในระหว่างสืบสวนและสอบสวน4 การไปตามหมายเรียกโดยไม่มีการจับจึงไม่ทำให้ผู้นั้นเป็นผู้ถูกควบคุม
หมายเรียกเป็นเครื่องมือของกฎหมายที่ใช้ให้บุคคลมาพบพนักงานสอบสวน มาตรา ๕๒ วรรคหนึ่งกำหนดว่าการที่จะให้บุคคลใดมาที่พนักงานสอบสวนเนื่องในการสอบสวน ต้องมีหมายเรียกของพนักงานสอบสวน5 การไปตามหมายเรียกจึงเป็นการปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงาน ไม่ใช่การถูกจับ
การจับเป็นเครื่องมืออีกประเภทหนึ่ง มาตรา ๗๘ วางหลักว่าพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจจะจับผู้ใดโดยไม่มีหมายจับหรือคำสั่งของศาลไม่ได้ เว้นแต่เป็นกรณีที่มาตรานั้นระบุไว้ เช่น ความผิดซึ่งหน้า หรือมีเหตุออกหมายจับตามมาตรา ๖๖ (๒) แต่มีความจำเป็นเร่งด่วน6 เมื่อมีการจับแล้ว มาตรา ๘๔/๑ ให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจซึ่งรับตัวผู้ถูกจับไว้ปล่อยชั่วคราวหรือควบคุมผู้ถูกจับไว้ก็ได้7 และมาตรา ๘๗ ห้ามควบคุมผู้ถูกจับไว้เกินกว่าจำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดี8
การขอปล่อยชั่วคราวในชั้นพนักงานสอบสวนผูกอยู่กับการควบคุม มาตรา ๑๐๖ (๑) ให้ยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวต่อพนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการ เมื่อผู้ต้องหาถูกควบคุมอยู่และยังมิได้ถูกฟ้องต่อศาล9
| ฐานะของผู้ที่ไปสถานีตำรวจ | อำนาจของเจ้าพนักงานตามตัวบท | การขอปล่อยชั่วคราว |
|---|---|---|
| ไปตามหมายเรียก ไม่ได้ถูกจับ และไม่มีหมายจับ | แจ้งข้อหาและถามคำให้การตามมาตรา ๑๓๔ | ยังไม่เกิด เพราะยังไม่มีการควบคุม |
| ไปตามหมายเรียก และพนักงานสอบสวนเห็นว่ามีเหตุออกหมายขัง | สั่งให้ไปศาลเพื่อขอออกหมายขังตามมาตรา ๑๓๔ วรรคห้า | ถ้าศาลออกหมายขัง ยื่นต่อศาลตามมาตรา ๑๐๖ (๒) |
| ไม่ไปศาลตามคำสั่งของพนักงานสอบสวน | จับโดยไม่มีหมายจับ แล้วปล่อยชั่วคราวหรือควบคุมไว้ | ยื่นต่อพนักงานสอบสวนตามมาตรา ๑๐๖ (๑) |
| มีหมายจับอยู่ก่อนวันไปพบ | จับตามหมาย แจ้งข้อกล่าวหาและอ่านหมายจับให้ฟังตามมาตรา ๘๔ วรรคหนึ่ง (๑) | ยื่นต่อพนักงานสอบสวนตามมาตรา ๑๐๖ (๑) หรือต่อศาลตามมาตรา ๑๐๖ (๒) แล้วแต่ว่าถูกควบคุมหรือต้องขังตามหมายศาล |
ความเห็นของสำนักงาน: เมื่ออ่านมาตรา ๒ (๒๑) มาตรา ๑๐๖ (๑) และมาตรา ๑๓๔ วรรคห้าประกอบกัน ผู้ต้องหาที่ไปพบตามหมายเรียก ไม่ได้ถูกจับ และไม่มีหมายจับ ไม่มีบทบัญญัติใดกำหนดให้ต้องยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวเพียงเพราะได้รับทราบข้อกล่าวหาแล้ว หากเจ้าพนักงานแจ้งให้ยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราว ผู้ต้องหาควรขอทราบว่าเป็นการควบคุมตามอำนาจในมาตราใด และขอให้บันทึกเหตุนั้นไว้
อำนาจของพนักงานสอบสวนตามมาตรา ๑๓๔ วรรคห้า
มาตรา ๑๓๔ วรรคห้า ให้อำนาจพนักงานสอบสวนสั่งให้ผู้ต้องหาที่ไม่ใช่ผู้ถูกจับและยังไม่มีหมายจับไปศาลเพื่อขอออกหมายขังได้ทันทีหลังแจ้งข้อกล่าวหา เมื่อเห็นว่ามีเหตุที่จะออกหมายขังผู้นั้นตามมาตรา ๗๑ และถ้าผู้ต้องหาไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง พนักงานสอบสวนจับได้โดยไม่มีหมายจับ10
อำนาจตามวรรคห้าใช้ได้เมื่อครบเงื่อนไขสี่ประการ
- ได้มีการแจ้งข้อกล่าวหาแก่ผู้ต้องหาตามมาตรา ๑๓๔ วรรคหนึ่งแล้ว
- ผู้ต้องหาไม่ใช่ผู้ถูกจับ
- ยังไม่ได้มีการออกหมายจับผู้ต้องหานั้น
- พนักงานสอบสวนเห็นว่ามีเหตุที่จะออกหมายขังผู้นั้นได้ตามมาตรา ๗๑
มาตรา ๗๑ วรรคหนึ่งให้ศาลออกหมายขังผู้ต้องหาได้ในระหว่างสอบสวน และให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๖๖ มาใช้บังคับโดยอนุโลม11 มาตรา ๖๖ กำหนดเหตุที่จะออกหมายจับไว้สองกรณี คือ มีหลักฐานตามสมควรว่าน่าจะได้กระทำความผิดอาญาที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกินสามปี หรือน่าจะได้กระทำความผิดอาญาและมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะหลบหนี จะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน หรือจะก่อเหตุอันตรายประการอื่น12
มาตรา ๖๖ วรรคสองยังให้สันนิษฐานว่าบุคคลจะหลบหนี เมื่อบุคคลนั้นไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง หรือไม่มาตามหมายเรียกหรือตามนัดโดยไม่มีข้อแก้ตัวอันควร12 การไปตามหมายเรียกตามวันและเวลาที่กำหนด จึงเป็นข้อเท็จจริงที่ผู้ต้องหาใช้ประกอบการแสดงต่อพนักงานสอบสวนและศาลว่าไม่มีพฤติการณ์หลบหนี
เมื่อพนักงานสอบสวนสั่งให้ไปศาล ศาลเป็นผู้พิจารณาว่าจะออกหมายขังหรือไม่ โดยนำมาตรา ๘๗ มาใช้บังคับแก่การพิจารณาโดยอนุโลม มาตรา ๘๗ วรรคแปดให้ผู้ต้องหามีสิทธิแต่งทนายความเพื่อแถลงข้อคัดค้านและซักถามพยานในการไต่สวนตามวรรคสามและวรรคเจ็ด13 ความเห็นของสำนักงาน: เมื่อมาตรา ๑๓๔ วรรคห้าให้นำมาตรา ๘๗ มาใช้โดยอนุโลม สิทธิตามวรรคแปดจึงใช้แก่การไต่สวนคำร้องขอออกหมายขังในกรณีนี้ด้วย ผู้ต้องหาที่ได้รับคำสั่งให้ไปศาลจึงควรมีทนายความไปในการไต่สวนนั้น
ถ้าศาลออกหมายขัง ผู้ต้องหาเป็นผู้ต้องขังตามหมายศาล คำร้องขอปล่อยชั่วคราวต้องยื่นต่อศาลนั้นตามมาตรา ๑๐๖ (๒)14 ผู้ต้องหาจึงควรเตรียมผู้ยื่นคำร้องและหลักประกันไว้ก่อนวันไปศาล
ถ้าคำสั่งให้ไปศาลออกในเวลาที่ศาลปิดหรือใกล้จะปิดทำการ มาตรา ๑๓๔ วรรคห้าให้พนักงานสอบสวนสั่งให้ผู้ต้องหาไปศาลในโอกาสแรกที่ศาลเปิดทำการ ผู้ต้องหาควรขอทราบวันเวลาและศาลที่ต้องไปให้ชัดเจน เพราะการไม่ไปตามคำสั่งเป็นเหตุให้พนักงานสอบสวนจับได้โดยถือว่าเป็นกรณีจำเป็นเร่งด่วน
กรณีที่มีหมายจับอยู่ก่อนวันไปพบ
ถ้าศาลออกหมายจับผู้ต้องหาไว้ก่อนวันไปพบ เจ้าพนักงานจับผู้นั้นตามหมายได้ เมื่อเจ้าพนักงานเป็นผู้จับ มาตรา ๘๔ วรรคหนึ่ง (๑) ให้เจ้าพนักงานแจ้งข้อกล่าวหาและรายละเอียดเกี่ยวกับเหตุแห่งการจับ ถ้ามีหมายจับให้แจ้งและอ่านให้ฟัง และมอบสำเนาบันทึกการจับแก่ผู้ถูกจับ15
ผู้ถูกจับมีสิทธิตามมาตรา ๗/๑ ได้แก่ สิทธิแจ้งหรือขอให้เจ้าพนักงานแจ้งญาติหรือผู้ซึ่งไว้วางใจทราบถึงการจับกุมและสถานที่ที่ถูกควบคุม สิทธิพบและปรึกษาผู้ซึ่งจะเป็นทนายความเป็นการเฉพาะตัว สิทธิให้ทนายความหรือผู้ซึ่งไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำ สิทธิได้รับการเยี่ยมหรือติดต่อกับญาติ และสิทธิได้รับการรักษาพยาบาลโดยเร็วเมื่อเจ็บป่วย16 รายละเอียดของสิทธิเหล่านี้อยู่ในหน้า ญาติถูกจับและสิทธิผู้ถูกจับกุม
หลังการจับ ผู้ต้องหาหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวต่อพนักงานสอบสวนได้ตามมาตรา ๑๐๖ (๑) และถ้าผู้ต้องหาต้องขังตามหมายศาลแล้ว ให้ยื่นต่อศาลนั้นตามมาตรา ๑๐๖ (๒) และมาตรา ๑๐๗ ให้เจ้าพนักงานรีบสั่งอย่างรวดเร็ว โดยผู้ต้องหาทุกคนพึงได้รับอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด17 การสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวทำได้เฉพาะเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อตามมาตรา ๑๐๘/๑ และคำสั่งต้องแสดงเหตุผลและแจ้งเป็นหนังสือโดยเร็ว18 ส่วนการเรียกประกันหรือหลักประกันจะเรียกจนเกินควรแก่กรณีมิได้ ตามมาตรา ๑๑๐ วรรคสาม19
ถ้าผู้ถูกจับไม่ได้รับการปล่อยชั่วคราว และมีเหตุจำเป็นเพื่อทำการสอบสวนหรือการฟ้องคดี มาตรา ๘๗ วรรคสามให้นำตัวไปศาลภายในสี่สิบแปดชั่วโมงนับแต่เวลาที่ผู้ถูกจับถูกนำตัวไปถึงที่ทำการของพนักงานสอบสวน8 หลักเกณฑ์ของคำร้อง ผู้ยื่น หลักประกัน และระยะเวลาการปล่อยชั่วคราวในชั้นพนักงานสอบสวน อธิบายไว้ในหน้า ประกันตัวชั้นตำรวจ
ผู้ต้องหาที่ไม่ทราบว่ามีหมายจับหรือไม่ ควรมอบหมายให้ทนายความหรือที่ปรึกษากฎหมายสอบถามพนักงานสอบสวนก่อนวันไปพบ เพื่อเตรียมผู้ยื่นคำร้องและหลักประกันไว้ล่วงหน้า และเพื่อให้การไปพบเป็นไปตามวันเวลาที่นัดหมายไว้
การเตรียมตัวก่อนวันไปรับทราบข้อกล่าวหา
การเตรียมตัวที่สำคัญ คือ ตรวจหมายเรียก จัดเอกสาร กำหนดตัวทนายความหรือผู้ซึ่งไว้วางใจที่จะเข้าฟังการสอบปากคำ และตัดสินใจล่วงหน้าว่าจะให้การหรือไม่ให้การ เพราะประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๓ และมาตรา ๑๓๔/๔ รับรองสิทธิทั้งสองประการไว้
ลำดับการเตรียมตัวที่สำนักงานใช้กับผู้ที่ได้รับหมายเรียกผู้ต้องหา มีดังนี้
- ตรวจข้อความในหมายเรียกให้ครบตามมาตรา ๕๓ โดยเฉพาะเหตุที่เรียก สถานที่ วันเวลาที่ให้ไปถึง และชื่อกับตำแหน่งของพนักงานสอบสวนผู้ออกหมาย20
- นำบัตรประจำตัวประชาชนหรือหนังสือเดินทาง และหมายเรียกฉบับจริงไปในวันนัด
- รวบรวมเอกสารและหลักฐานที่ใช้แก้ข้อหาหรือแสดงข้อเท็จจริงอันเป็นประโยชน์แก่ตน ตามสิทธิในมาตรา ๑๓๔ วรรคสี่3
- กำหนดตัวทนายความหรือผู้ซึ่งไว้วางใจที่จะเข้าฟังการสอบปากคำ ตามมาตรา ๑๓๔/๓21
- ตัดสินใจล่วงหน้าว่าจะให้การในวันนั้น ขอให้การภายหลัง หรือไม่ให้การ ตามสิทธิที่พนักงานสอบสวนต้องแจ้งก่อนถามคำให้การตามมาตรา ๑๓๔/๔22
- เตรียมรายชื่อผู้ที่จะยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวและหลักประกันไว้ สำหรับกรณีที่ศาลออกหมายขังตามคำร้องที่ยื่นตามมาตรา ๑๓๔ วรรคห้า หรือกรณีที่มีหมายจับอยู่แล้ว
มาตรา ๑๓๔/๔ วรรคสามบัญญัติว่าถ้อยคำที่ผู้ต้องหาให้ไว้ก่อนได้รับแจ้งสิทธิ หรือก่อนการดำเนินการตามมาตรา ๑๓๔/๑ ถึงมาตรา ๑๓๔/๓ จะรับฟังเป็นพยานหลักฐานในการพิสูจน์ความผิดของผู้นั้นไม่ได้22 ผู้ต้องหาจึงควรฟังการแจ้งสิทธิให้ครบก่อนเริ่มให้ถ้อยคำใด และอ่านบันทึกคำให้การทั้งฉบับก่อนลงลายมือชื่อ รายละเอียดของสิทธิในการถามคำให้การอยู่ในหน้า สิทธิผู้ต้องหาชั้นสอบสวน
สำนักงานให้คำปรึกษาก่อนวันไปรับทราบข้อกล่าวหา และที่ปรึกษากฎหมายหรือทนายความของสำนักงานไปสถานีตำรวจพร้อมผู้ต้องหาได้ ขอบเขตงานและขั้นตอนการรับงานอยู่ในหน้า ที่ปรึกษากฎหมายและทนายความไปสถานีตำรวจพร้อมท่าน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง
คำพิพากษาศาลฎีกาในหมวดนี้ทุกฉบับเปิดตรวจจากระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา เมื่อ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ ข้อความในเครื่องหมายคำพูดคัดจากคำพิพากษาฉบับย่อคำต่อคำ ส่วนข้อความนำหน้าเป็นการสรุปของสำนักงานเพื่อให้เห็นว่าคำวินิจฉัยนั้นใช้กับขั้นตอนที่สถานีตำรวจอย่างไร
คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 659/256325
ข้อหาที่แจ้งในวันรับทราบข้อกล่าวหาไม่จำต้องครบทุกข้อหา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การแจ้งข้อหาตามมาตรา ๑๓๔ มีเจตนารมณ์ให้ผู้ต้องหาทราบว่าจะถูกสอบสวนในเรื่องใด จึงไม่จำต้องแจ้งทุกข้อหา ทุกตัวบท และทุกกระทงความผิด ผู้ต้องหาที่ไปรับทราบข้อกล่าวหาจึงควรขอทราบข้อเท็จจริงที่ถูกกล่าวหาให้ครบ มากกว่าดูเพียงชื่อข้อหาในหมายเรียก
“ป.วิ.อ. มาตรา 134 บัญญัติให้พนักงานสอบสวนต้องแจ้งข้อหาแก่ผู้ต้องหานั้น มีเจตนารมณ์เพียงเพื่อให้ผู้ต้องหาทราบว่าจะถูกสอบสวนในเรื่องใดและทราบว่าการกระทำของผู้ต้องหาเป็นความผิด โดยไม่จำต้องแจ้งทุกข้อหา ทุกตัวบทกฎหมาย และทุกกระทงความผิดเสมอไป เดิมพนักงานสอบสวนแจ้งข้อกล่าวหาแก่จำเลยว่ากระทำความผิดในช่วงเวลาใดไว้ แต่เมื่อสอบสวนแล้วปรากฏว่าจำเลยกระทำความผิดในช่วงเวลาอื่นด้วย ก็สามารถสอบสวนข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำในช่วงเวลาอื่นเพิ่มเติมได้ ถือได้ว่ามีการสอบสวนในความผิดที่จำเลยกระทำในช่วงวันเวลาอื่นโดยชอบแล้ว โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยในความผิดที่จำเลยกระทำในช่วงเวลาที่การสอบสวนได้ความเพิ่มเติมได้”
กฎหมายเปรียบเทียบ: ผู้ที่ไปพบตำรวจโดยไม่ถูกจับในอังกฤษ และหน้าที่มาตามหมายเรียกในเยอรมนี
กฎหมายอังกฤษและเวลส์บัญญัติสถานะของผู้ที่ไปสถานีตำรวจโดยไม่ถูกจับไว้โดยตรง Police and Criminal Evidence Act 1984 (พระราชบัญญัติตำรวจและพยานหลักฐานทางอาญา ค.ศ. ๑๙๘๔) section 29 (มาตรา ๒๙) ให้ผู้ที่ไปช่วยการสืบสวนโดยสมัครใจมีสิทธิออกจากสถานีได้เมื่อประสงค์ เว้นแต่ถูกจับ และเมื่อเจ้าพนักงานตัดสินใจไม่ให้ออก ต้องแจ้งผู้นั้นทันทีว่าถูกจับแล้ว23
กฎหมายไทยไม่มีบทบัญญัติที่ใช้ถ้อยคำเดียวกัน ความเห็นของสำนักงาน: มาตรา ๒ (๒๑) ที่ให้การควบคุมหมายถึงการคุมหรือกักขังผู้ถูกจับ และมาตรา ๑๓๔ วรรคห้าที่ให้ศาลเป็นผู้พิจารณาเมื่อพนักงานสอบสวนเห็นว่าผู้ต้องหาที่ไม่ได้ถูกจับควรถูกขัง ให้ผลใกล้เคียงกับ section 29 (มาตรา ๒๙) ในประเด็นที่ว่าการถูกจำกัดเสรีภาพต้องมีการจับหรือคำสั่งศาล ข้อต่างอยู่ที่ section 29 ใช้กับผู้ที่ไปพบตำรวจโดยสมัครใจ ส่วนผู้ต้องหาไทยไปตามหมายเรียกซึ่งเป็นคำสั่งของเจ้าพนักงานที่ต้องปฏิบัติตาม
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเยอรมัน (Strafprozessordnung) มาตรา ๑๖๓a กำหนดให้ผู้ต้องหามีหน้าที่มาพบพนักงานอัยการตามหมายเรียก และให้เจ้าพนักงานตำรวจแจ้งผู้ต้องหาว่าถูกกล่าวหาว่ากระทำการใดในการสอบปากคำ24 หลักการแจ้งข้อกล่าวหาก่อนถามคำให้การจึงตรงกับมาตรา ๑๓๔ วรรคหนึ่งของไทย ข้อต่างอยู่ที่หน้าที่มาตามหมายเรียกของกฎหมายเยอรมันผูกกับหมายเรียกของพนักงานอัยการ ส่วนกฎหมายไทยผูกกับหมายเรียกของพนักงานสอบสวน
คำถามที่พบบ่อย
คำถามในหมวดนี้เป็นคำถามที่ผู้ที่ต้องไปสถานีตำรวจถามบ่อย คำตอบเป็นหลักทั่วไปตามตัวบทที่ยกไว้ในเชิงอรรถของหน้านี้ ผลของแต่ละเรื่องขึ้นกับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน
ไปรับทราบข้อกล่าวหาแล้ว ต้องประกันตัวทุกคดีหรือไม่
ความเห็นของสำนักงานคือไม่ต้องประกันตัวทุกคดี เพราะประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาไม่มีบทบัญญัติที่กำหนดให้ผู้ต้องหาที่ไปตามหมายเรียกทุกคนต้องยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราว การขอปล่อยชั่วคราวต่อพนักงานสอบสวนตามมาตรา ๑๐๖ (๑) ใช้กับผู้ต้องหาที่ถูกควบคุมอยู่ ซึ่งต้องมีการจับก่อน เช่น การจับตามหมายจับ การจับเมื่อไม่ปฏิบัติตามคำสั่งให้ไปศาลตามมาตรา ๑๓๔ วรรคห้า หรือการจับโดยไม่มีหมายในกรณีที่มาตรา ๗๘ กำหนด และถ้าศาลออกหมายขัง คำร้องต้องยื่นต่อศาลตามมาตรา ๑๐๖ (๒)
รับทราบข้อกล่าวหาแล้ว ตำรวจควบคุมตัวไว้ได้หรือไม่
มาตรา ๒ (๒๑) ให้การควบคุมหมายถึงการคุมหรือกักขังผู้ถูกจับ การควบคุมจึงต้องมีการจับก่อน ถ้าพนักงานสอบสวนเห็นว่ามีเหตุออกหมายขัง มาตรา ๑๓๔ วรรคห้าให้สั่งผู้ต้องหาไปศาลเพื่อขอออกหมายขัง และจับได้เมื่อผู้ต้องหาไม่ปฏิบัติตามคำสั่งนั้น
พนักงานสอบสวนสั่งให้ไปศาลเพื่อขอออกหมายขัง ต้องไปเมื่อใด
มาตรา ๑๓๔ วรรคห้าให้ไปศาลโดยทันที ถ้าขณะนั้นศาลปิดหรือใกล้จะปิดทำการ ให้ไปในโอกาสแรกที่ศาลเปิดทำการ ความเห็นของสำนักงานคือ เมื่อมาตรา ๑๓๔ วรรคห้าให้นำมาตรา ๘๗ มาใช้โดยอนุโลม ผู้ต้องหาจึงมีสิทธิแต่งทนายความเพื่อแถลงข้อคัดค้านและซักถามพยานในการไต่สวนตามมาตรา ๘๗ วรรคแปดด้วย
ถ้ามีหมายจับอยู่แล้ว ไปรับทราบข้อกล่าวหาจะถูกจับหรือไม่
เจ้าพนักงานจับผู้ที่มีหมายจับได้ตามหมาย และต้องแจ้งข้อกล่าวหา อ่านหมายจับให้ฟัง และมอบสำเนาบันทึกการจับตามมาตรา ๘๔ วรรคหนึ่ง (๑) หลังการจับ ผู้ต้องหายื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวต่อพนักงานสอบสวนได้ตามมาตรา ๑๐๖ (๑) หรือต่อศาลตามมาตรา ๑๐๖ (๒) ถ้าต้องขังตามหมายศาลแล้ว
ศาลออกหมายขังแล้ว ยื่นขอปล่อยชั่วคราวที่ใด
ยื่นต่อศาลที่ออกหมายขัง มาตรา ๑๐๖ (๒) กำหนดว่าเมื่อผู้ต้องหาต้องขังตามหมายศาลและยังมิได้ถูกฟ้องต่อศาล ให้ยื่นคำร้องต่อศาลนั้น ผู้ยื่นคำร้องได้แก่ผู้ต้องหาหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องตามมาตรา ๑๐๖ วรรคหนึ่ง
ไม่ไปศาลตามคำสั่งแล้วถูกจับ ขอปล่อยชั่วคราวได้หรือไม่
ได้ มาตรา ๑๓๔ วรรคห้าให้พนักงานสอบสวนที่จับผู้ต้องหาซึ่งไม่ไปศาลตามคำสั่งมีอำนาจปล่อยชั่วคราวหรือควบคุมตัวไว้ ผู้ต้องหาที่ถูกควบคุมอยู่จึงยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวต่อพนักงานสอบสวนตามมาตรา ๑๐๖ (๑) และคำสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวต้องมีเหตุตามมาตรา ๑๐๘/๑
ติดต่อสอบถาม
ผู้ที่ได้รับหมายเรียกผู้ต้องหาและประสงค์ให้ที่ปรึกษากฎหมายของสำนักงานตรวจเรื่องก่อนวันไปรับทราบข้อกล่าวหา หรือไปสถานีตำรวจพร้อมกัน ติดต่อสอบถามแบบรักษาความลับ (Confidential Enquiry การติดต่อสอบถามที่ข้อมูลไม่ถูกเปิดเผยต่อบุคคลภายนอก) ได้ที่ +66 81 654 5922 หรือ contact@eksiamlegal.com