บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด · เตรียมตัวก่อนไปสถานีตำรวจ

ส่วนที่หนึ่ง ก่อนถึงสถานีตำรวจ

ความผิดอันยอมความได้: กำหนดร้องทุกข์สามเดือน การถอนแจ้งความ (ถอนคำร้องทุกข์) และการยอมความ

ความผิดอันยอมความได้มีอะไรบ้าง และต้องร้องทุกข์ภายในกี่เดือน: ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำ ตาม ป.อ. มาตรา ๙๖ มิฉะนั้นขาดอายุความ อธิบายการนับเวลา ตัวอย่างความผิด และผลของการถอนแจ้งความหรือถอนคำร้องทุกข์ตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๓๙ (๒)

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือน นับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด มิฉะนั้นคดีขาดอายุความ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖
  • กำหนดสามเดือนเริ่มนับเมื่อรู้ครบทั้งสองเรื่อง คือ รู้เรื่องความผิด และรู้ตัวผู้กระทำความผิด
  • พนักงานสอบสวนสอบสวนความผิดต่อส่วนตัวได้ต่อเมื่อมีคำร้องทุกข์ตามระเบียบ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๒๑ วรรคสอง
  • ตัวอย่างความผิดอันยอมความได้ในประมวลกฎหมายอาญา ได้แก่ ความผิดในหมวดหมิ่นประมาท ตามมาตรา ๓๓๓ ความผิดในหมวดฉ้อโกง ยกเว้นมาตรา ๓๔๓ ตามมาตรา ๓๔๘ และความผิดในหมวดยักยอก ตามมาตรา ๓๕๖
  • การถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความโดยถูกต้องตามกฎหมาย ทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ (๒)
  • ความผิดลหุโทษและความผิดโทษปรับสถานเดียวไม่เกินหนึ่งหมื่นบาทเลิกกันได้ด้วยการเปรียบเทียบ ซึ่งต่างจากการยอมความ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๗ มาตรา ๓๘ และมาตรา ๓๙ (๓)
  • กำหนดสามเดือนไม่ได้แทนที่อายุความทั่วไป มาตรา ๙๖ ใช้ภายใต้บังคับมาตรา ๙๕ ซึ่งกำหนดอายุความฟ้องคดีตามอัตราโทษ

ความผิดอันยอมความได้คืออะไร

ความผิดอันยอมความได้ คือความผิดที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยเฉพาะว่าผู้เสียหายยอมความกับผู้กระทำความผิดได้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเรียกความผิดประเภทนี้ว่า "ความผิดต่อส่วนตัว" ลักษณะสำคัญคือ คดีเริ่มและยุติได้ตามการตัดสินใจของผู้เสียหาย พนักงานสอบสวนจะสอบสวนได้ต่อเมื่อมีคำร้องทุกข์ตามระเบียบ ตามมาตรา ๑๒๑ วรรคสอง1

ความผิดใดเป็นความผิดอันยอมความได้ ต้องดูจากบทบัญญัติของความผิดนั้น ตัวอย่างในประมวลกฎหมายอาญามีดังนี้

ความผิดบทบัญญัติที่กำหนดให้ยอมความได้
ความผิดในหมวดความผิดฐานหมิ่นประมาท (มาตรา ๓๒๖ ถึงมาตรา ๓๓๓)มาตรา ๓๓๓ วรรคหนึ่ง2
ความผิดในหมวดความผิดฐานฉ้อโกง (มาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๔๘) ยกเว้นมาตรา ๓๔๓มาตรา ๓๔๘3
ความผิดในหมวดความผิดฐานยักยอก (มาตรา ๓๕๒ ถึงมาตรา ๓๕๖)มาตรา ๓๕๖4

ตารางนี้แสดงตัวอย่างเท่านั้น ยังมีความผิดอันยอมความได้ในบทบัญญัติอื่นของประมวลกฎหมายอาญาและกฎหมายอื่น ผู้เสียหายควรตรวจบทบัญญัติของความผิดที่ตนจะร้องทุกข์โดยตรง

กำหนดร้องทุกข์สามเดือนนับอย่างไร

ในความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายไม่ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีเป็นอันขาดอายุความ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖5 เงื่อนไขเริ่มนับมีสองข้อ และต้องครบทั้งสองข้อ การนับจึงไม่ได้เริ่มจากวันเกิดเหตุเสมอไป

  1. รู้เรื่องความผิด คือรู้ว่ามีการกระทำที่เป็นความผิดเกิดขึ้นแก่ตน
  2. รู้ตัวผู้กระทำความผิด คือรู้ว่าใครเป็นผู้กระทำ

ผลของถ้อยคำนี้ คือ ถ้าผู้เสียหายรู้ว่าถูกกระทำแล้วแต่ยังไม่รู้ว่าผู้กระทำเป็นใคร กำหนดสามเดือนยังไม่เริ่มนับ การวินิจฉัยว่าผู้เสียหายรู้ตัวผู้กระทำเมื่อใด เป็นข้อเท็จจริงที่ต้องพิสูจน์ในแต่ละเรื่อง ผู้เสียหายจึงควรจดวันที่ได้รู้ข้อเท็จจริงแต่ละอย่าง และเก็บหลักฐานที่แสดงวันนั้นไว้ เช่น ข้อความหรือเอกสารที่ทำให้รู้ตัวผู้กระทำ

กำหนดสามเดือนกับอายุความทั่วไปต่างกันอย่างไร

มาตรา ๙๖ ใช้ "ภายใต้บังคับมาตรา ๙๕" ความหมายคือ ความผิดอันยอมความได้ต้องผ่านเงื่อนไขทั้งสองชั้น ชั้นแรกคือร้องทุกข์ภายในสามเดือนตามมาตรา ๙๖ ชั้นที่สองคือฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในอายุความตามอัตราโทษในมาตรา ๙๕ ซึ่งนับแต่วันกระทำความผิด6

ตัวอย่างการอ่านสองชั้น ความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา ๓๒๖ มีอัตราโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี7 อายุความตามมาตรา ๙๕ (๔) จึงเป็นห้าปีนับแต่วันกระทำความผิด ผู้เสียหายที่ร้องทุกข์ทันภายในสามเดือนแล้ว คดียังต้องฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในห้าปีนั้นด้วย

ผู้จัดการแทนผู้เสียหายกับกำหนดสามเดือน

ในความผิดอันยอมความได้ ผู้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนอาจเป็นผู้เสียหายเอง หรือบุคคลที่มีอำนาจจัดการแทนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ เช่น ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เยาว์ หรือผู้จัดการของนิติบุคคล อำนาจของผู้จัดการแทนรวมถึงการยอมความในความผิดต่อส่วนตัว ตามมาตรา ๓ (๕)8

ผลในทางปฏิบัติ คือ ผู้เสียหายที่เป็นบริษัทควรตรวจตั้งแต่ต้นว่าผู้ใดมีอำนาจกระทำการแทนบริษัท และผู้นั้นรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำเมื่อใด เพราะกำหนดสามเดือนตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖ ผูกกับการรู้ของฝ่ายผู้เสียหาย ส่วนบิดามารดาของผู้เยาว์ควรบันทึกวันที่ตนทราบเรื่องไว้ รายชื่อผู้จัดการแทนทั้งสามกลุ่มและวิธีร้องทุกข์ในนามบริษัทอธิบายไว้ในหน้า แจ้งความร้องทุกข์ที่สถานีตำรวจ

แจ้งความไว้เป็นหลักฐานกับกำหนดสามเดือน

คำร้องทุกข์ต้องเป็นการกล่าวหาโดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒ (๗) ส่วนกรณีที่ผู้เสียหายขอความช่วยเหลือแต่ไม่ยอมร้องทุกข์ตามระเบียบ พนักงานสอบสวนจะไม่ทำการสอบสวนก็ได้ ตามมาตรา ๑๒๒ (๑) ความแตกต่างนี้มีผลโดยตรงต่อกำหนดสามเดือนของความผิดอันยอมความได้9

ความเห็นของสำนักงาน ในความผิดอันยอมความได้ พนักงานสอบสวนสอบสวนได้ต่อเมื่อมีคำร้องทุกข์ตามระเบียบตามมาตรา ๑๒๑ วรรคสอง การแจ้งที่บันทึกไว้เพียงเพื่อเป็นหลักฐานโดยผู้เสียหายยังไม่ประสงค์ให้ดำเนินคดี จึงมีความเสี่ยงที่จะไม่ถือเป็นการร้องทุกข์ภายในกำหนดตามมาตรา ๙๖ ผู้เสียหายที่ยังลังเลควรนับวันที่เหลือของกำหนดสามเดือนให้ชัดก่อนเลือกแจ้งไว้เป็นหลักฐาน

สำนักงานยังไม่พบคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องการแจ้งไว้เป็นหลักฐาน ซึ่งเปิดตรวจจากระบบของศาลได้ในรอบนี้ ข้อความในหมวดนี้จึงอธิบายจากถ้อยคำของมาตรา ๒ (๗) มาตรา ๑๒๑ และมาตรา ๑๒๒ เท่านั้น

การเปรียบเทียบปรับกับการยอมความต่างกันอย่างไร

นอกจากการยอมความ คดีอาญาบางประเภทเลิกกันได้เมื่อผู้ต้องหาชำระค่าปรับตามที่พนักงานสอบสวนเปรียบเทียบ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๗ และเมื่อคดีเลิกกันแล้ว สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับตามมาตรา ๓๙ (๓) การเปรียบเทียบจึงเป็นทางยุติคดีอีกทางหนึ่ง ที่ใช้กับความผิดคนละกลุ่มกับความผิดอันยอมความได้10

ความผิดที่พนักงานสอบสวนเปรียบเทียบได้ตามมาตรา ๓๗ (๒) คือ ความผิดลหุโทษหรือความผิดที่มีอัตราโทษไม่สูงกว่าความผิดลหุโทษ คดีอื่นที่มีโทษปรับสถานเดียวอย่างสูงไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท และความผิดต่อกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรที่มีโทษปรับอย่างสูงไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

พนักงานสอบสวนจะเปรียบเทียบได้เมื่อเห็นว่าผู้ต้องหาไม่ควรได้รับโทษถึงจำคุก โดยกำหนดค่าปรับที่ผู้ต้องหาต้องชำระ ถ้าผู้ต้องหาและผู้เสียหายยินยอม และผู้ต้องหาชำระค่าปรับภายในเวลาอันสมควรแต่ไม่เกินสิบห้าวัน คดีเป็นอันเสร็จเด็ดขาด ถ้าผู้ต้องหาไม่ยินยอมหรือไม่ชำระภายในกำหนด ให้ดำเนินคดีต่อไป ตามมาตรา ๓๘11

ประเด็นการยอมความในความผิดต่อส่วนตัวการเปรียบเทียบตามมาตรา ๓๗ และมาตรา ๓๘
ใช้กับความผิดใดความผิดที่กฎหมายบัญญัติว่าเป็นความผิดอันยอมความได้ความผิดลหุโทษ ความผิดโทษปรับสถานเดียวไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท และความผิดตามมาตรา ๓๗ (๒) ถึง (๔)
ผู้ที่ทำให้คดียุติผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความผู้ต้องหาชำระค่าปรับตามที่เจ้าพนักงานเปรียบเทียบ โดยผู้ต้องหาและผู้เสียหายยินยอม
ผลตามกฎหมายสิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ ตามมาตรา ๓๙ (๒)คดีเลิกกัน และสิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ ตามมาตรา ๓๙ (๓)12

ในคดีที่มีค่าทดแทน ถ้าผู้เสียหายและผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบ เจ้าหน้าที่กำหนดจำนวนค่าทดแทนตามที่เห็นควรหรือตามที่คู่ความตกลงกัน ตามมาตรา ๓๘ (๒) ผู้เสียหายที่ได้รับแจ้งให้ยินยอมในการเปรียบเทียบจึงควรพิจารณาจำนวนค่าทดแทนก่อนให้ความยินยอม เช่นเดียวกับการพิจารณาก่อนตกลงยอมความ

ร้องทุกข์อย่างไรให้เป็นคำร้องทุกข์ตามระเบียบ

คำร้องทุกข์ต้องเป็นการกล่าวหาของผู้เสียหายต่อเจ้าหน้าที่ โดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒ (๗)13 และต้องมีข้อความตามมาตรา ๑๒๓ ได้แก่ ชื่อและที่อยู่ผู้ร้องทุกข์ ลักษณะความผิด พฤติการณ์ ความเสียหาย และชื่อหรือรูปพรรณผู้กระทำผิดเท่าที่บอกได้14

ในความผิดอันยอมความได้ องค์ประกอบเรื่องเจตนาให้ผู้กระทำได้รับโทษมีความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะมาตรา ๑๒๑ วรรคสอง ห้ามสอบสวนเว้นแต่มีคำร้องทุกข์ตามระเบียบ และมาตรา ๙๖ กำหนดให้การร้องทุกข์ต้องเกิดขึ้นภายในสามเดือน ผู้เสียหายจึงควรแจ้งพนักงานสอบสวนให้ชัดว่าประสงค์ให้ดำเนินคดี และตรวจว่าบันทึกระบุเจตนานี้ไว้ ไม่ใช่บันทึกไว้เพียงเพื่อเป็นหลักฐาน

ผู้เสียหายในความผิดฐานหมิ่นประมาทที่ตายก่อนร้องทุกข์ กฎหมายให้บิดา มารดา คู่สมรส หรือบุตรของผู้เสียหายร้องทุกข์ได้ และให้ถือว่าเป็นผู้เสียหาย ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๓ วรรคสอง

การถอนคำร้องทุกข์และการยอมความมีผลอย่างไร

ในความผิดต่อส่วนตัว เมื่อผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความกันโดยถูกต้องตามกฎหมาย สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ (๒)15 ผู้ร้องทุกข์ถอนคำร้องทุกข์ได้ทุกเมื่อตามมาตรา ๑๒๖ วรรคหนึ่ง16 เมื่อสิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับแล้ว คดีนั้นนำมาฟ้องไม่ได้อีก

ถ้าคดีขึ้นสู่ศาลแล้ว ความผิดต่อส่วนตัวถอนฟ้องหรือยอมความได้ก่อนคดีถึงที่สุด แต่ถ้าจำเลยคัดค้านการถอนฟ้อง ศาลต้องยกคำร้องขอถอนฟ้อง ตามมาตรา ๓๕ วรรคสอง17

ผลของการถอนคำร้องทุกข์ในความผิดต่อส่วนตัวต่างจากความผิดอาญาแผ่นดิน ในความผิดที่ไม่ใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์ไม่ตัดอำนาจพนักงานสอบสวนที่จะสอบสวนหรือพนักงานอัยการที่จะฟ้อง ตามมาตรา ๑๒๖ วรรคสอง เมื่อการกระทำเดียวเข้าข่ายความผิดทั้งสองประเภท ผู้เสียหายควรขอคำอธิบายว่าการถอนคำร้องทุกข์มีผลต่อข้อหาใดบ้างก่อนตัดสินใจ

ข้อควรพิจารณาก่อนตกลงยอมความ

การยอมความในความผิดต่อส่วนตัวทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตามมาตรา ๓๙ (๒) และผลนี้ย้อนกลับไม่ได้ ผู้เสียหายจึงควรพิจารณาประเด็นต่อไปนี้ให้ครบก่อนลงนามในข้อตกลง เพราะเมื่อสิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับแล้ว คดีอาญานั้นไม่ใช่ช่องทางเรียกให้อีกฝ่ายปฏิบัติตามข้อตกลงอีกต่อไป

  1. ความเสียหายที่จะได้รับชดใช้ จำนวนเงิน และกำหนดชำระ
  2. ข้อตกลงที่จะทำเมื่ออีกฝ่ายไม่ชำระตามกำหนด
  3. ข้อหาทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการกระทำเดียวกัน และข้อหาใดเป็นความผิดต่อส่วนตัว
  4. ข้อความในบันทึกการถอนคำร้องทุกข์หรือบันทึกการยอมความที่จะยื่นต่อพนักงานสอบสวน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง

คำพิพากษาศาลฎีกาในหมวดนี้ทุกฉบับเปิดตรวจจากระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา เมื่อ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ ข้อความในเครื่องหมายคำพูดคัดจากคำพิพากษาฉบับย่อคำต่อคำ ส่วนข้อความนำหน้าเป็นการสรุปของสำนักงานเพื่อให้เห็นว่าคำวินิจฉัยนั้นใช้กับขั้นตอนที่สถานีตำรวจอย่างไร

คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3066/256519

ความผิดที่มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว ถอนคำร้องทุกข์แล้วคดีไม่ระงับ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในความผิดที่มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์ไม่ทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตามมาตรา ๓๙ (๒) ส่วนการถอนคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์มีผลเท่ากับถอนฟ้องตามมาตรา ๓๕ ผู้เสียหายจึงควรทราบก่อนว่าความผิดที่แจ้งเป็นความผิดอันยอมความได้หรือไม่

“ระหว่างพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์ร่วมยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ คำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ฎีกา และคำแก้ฎีกา จำเลยไม่คัดค้าน แต่คดีนี้มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์ไม่ทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับไป โจทก์จึงยังคงมีอำนาจดำเนินคดีแก่จำเลย และการถอนคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์มีผลเท่ากับเป็นการขอถอนฟ้องตาม ป.วิ.อ. มาตรา 35 ซึ่งโจทก์ร่วมจะขอถอนฟ้องได้ต่อเมื่อก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา อีกทั้งศาลฎีกาทำคำพิพากษาเสร็จแล้ว จึงไม่สมควรอนุญาตให้ถอนฎีกาและคำแก้ฎีกา จึงยกคำร้องของโจทก์ร่วมในส่วนขอถอนคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ฎีกา และคำแก้ฎีกา”

กฎหมายเปรียบเทียบ: กำหนดสามเดือนในประมวลกฎหมายอาญาเยอรมัน

ประมวลกฎหมายอาญาเยอรมัน มาตรา ๗๗b กำหนดว่า ความผิดที่ดำเนินคดีได้เมื่อมีคำขอเท่านั้น จะไม่ถูกดำเนินคดี ถ้าผู้มีสิทธิไม่ยื่นคำขอภายในสามเดือน และกำหนดนี้เริ่มเมื่อสิ้นวันที่ผู้มีสิทธิรู้ถึงการกระทำและรู้ตัวผู้กระทำ หลักนี้ใกล้เคียงกับประมวลกฎหมายอาญาไทย มาตรา ๙๖ แทบทุกองค์ประกอบ

ทั้งสองระบบใช้กำหนดสามเดือน และเริ่มนับเมื่อรู้ครบทั้งเรื่องการกระทำและตัวผู้กระทำ กฎหมายเยอรมันเขียนจุดเริ่มนับไว้ชัดว่าเริ่มเมื่อสิ้นวันที่รู้ (mit Ablauf des Tages เมื่อสิ้นวัน)18

สำหรับผู้อ่านในประเทศไทย ความคล้ายกันนี้แสดงว่ากฎหมายเยอรมันก็กำหนดเวลาสั้นสำหรับคำขอของผู้เสียหายในความผิดประเภทนี้เช่นเดียวกัน ผลในทางปฏิบัติไม่ต่างกัน คือผู้เสียหายต้องบันทึกวันที่รู้ตัวผู้กระทำไว้ให้ชัด

คำถามที่พบบ่อย

คำถามในหมวดนี้เป็นคำถามที่ผู้ที่ต้องไปสถานีตำรวจถามบ่อย คำตอบเป็นหลักทั่วไปตามตัวบทที่ยกไว้ในเชิงอรรถของหน้านี้ ผลของแต่ละเรื่องขึ้นกับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน

ร้องทุกข์เกินสามเดือนแล้วทำอย่างไรได้

ในความผิดอันยอมความได้ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖ บัญญัติว่าคดีเป็นอันขาดอายุความเมื่อผู้เสียหายไม่ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด ข้อที่ต้องตรวจคือวันที่ผู้เสียหายรู้ครบทั้งสองเรื่องจริง ซึ่งอาจไม่ใช่วันที่เกิดเหตุ

ยังไม่รู้ว่าใครเป็นผู้กระทำ ต้องรีบแจ้งความภายในสามเดือนหรือไม่

มาตรา ๙๖ เริ่มนับเมื่อรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด ถ้ายังไม่รู้ตัวผู้กระทำ กำหนดสามเดือนยังไม่เริ่ม แต่การแจ้งเหตุต่อพนักงานสอบสวนตั้งแต่ต้นช่วยให้การรวบรวมหลักฐานเริ่มได้เร็ว

ฉ้อโกงทุกกรณีเป็นความผิดอันยอมความได้หรือไม่

ไม่ทุกกรณี มาตรา ๓๔๘ ยกเว้นความผิดตามมาตรา ๓๔๓ ไว้ ความผิดตามมาตรา ๓๔๓ จึงไม่เป็นความผิดอันยอมความได้

ถอนแจ้งความแล้วแจ้งใหม่ได้หรือไม่

ในความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์โดยถูกต้องตามกฎหมายทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ (๒) ผู้เสียหายจึงควรพิจารณาให้รอบคอบก่อนถอน

บิดามารดาร้องทุกข์และยอมความแทนบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะได้หรือไม่

ได้ในความผิดที่กระทำต่อผู้เยาว์ซึ่งอยู่ในความดูแล ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๕ (๑) ให้ผู้แทนโดยชอบธรรมจัดการแทนผู้เยาว์ และมาตรา ๓ (๑) และ (๕) ให้อำนาจนั้นรวมถึงการร้องทุกข์และการยอมความในความผิดต่อส่วนตัว

แจ้งความไว้เป็นหลักฐานนับเป็นการร้องทุกข์ภายในสามเดือนหรือไม่

คำร้องทุกข์ตามมาตรา ๒ (๗) ต้องมีเจตนาให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ การแจ้งที่ผู้เสียหายแสดงว่ายังไม่ประสงค์ให้ดำเนินคดีจึงมีความเสี่ยงที่จะไม่ถือเป็นคำร้องทุกข์ ผู้เสียหายที่ประสงค์ให้ดำเนินคดีควรแจ้งให้ชัดและตรวจข้อความในบันทึก

เปรียบเทียบปรับที่สถานีตำรวจกับการยอมความต่างกันอย่างไร

การยอมความใช้กับความผิดอันยอมความได้และทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตามมาตรา ๓๙ (๒) ส่วนการเปรียบเทียบใช้กับความผิดตามมาตรา ๓๗ เช่น ความผิดลหุโทษ เมื่อผู้ต้องหาชำระค่าปรับตามที่เปรียบเทียบ คดีเลิกกันตามมาตรา ๓๙ (๓)

ติดต่อสอบถาม

ผู้เสียหายที่ต้องการให้ที่ปรึกษากฎหมายของสำนักงานตรวจกำหนดเวลาร้องทุกข์และเตรียมคำร้องทุกข์ ติดต่อสอบถามแบบรักษาความลับ (Confidential Enquiry การติดต่อสอบถามที่ข้อมูลไม่ถูกเปิดเผยต่อบุคคลภายนอก) ได้ที่ +66 81 654 5922 หรือ contact@eksiamlegal.com

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

เชิงอรรถยกถ้อยคำตัวบทกฎหมายคำต่อคำจากแหล่งทางการที่ระบุไว้ท้ายแต่ละรายการ พร้อมวันที่เปิดตรวจ และยกข้อความจากคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับย่อตามที่ระบบสืบค้นของศาลฎีกาแสดง

  1. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๒๑ บัญญัติว่า “พนักงานสอบสวนมีอำนาจสอบสวนคดีอาญาทั้งปวง แต่ถ้าเป็นคดีความผิดต่อส่วนตัว ห้ามมิให้ทำการสอบสวน เว้นแต่จะมีคำร้องทุกข์ตามระเบียบ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  2. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๓ บัญญัติว่า “ความผิดในหมวดนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายในความผิดฐานหมิ่นประมาทตายเสียก่อนร้องทุกข์ ให้บิดา มารดา คู่สมรสหรือบุตรของผู้เสียหายร้องทุกข์ได้ และให้ถือว่าเป็นผู้เสียหาย”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  3. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๔๘ บัญญัติว่า “ความผิดในหมวดนี้ นอกจากความผิดตามมาตรา ๓๔๓ เป็นความผิดอันยอมความได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  4. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๖ บัญญัติว่า “ความผิดในหมวดนี้เป็นความผิดอันยอมความได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  5. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖ บัญญัติว่า “ภายใต้บังคับมาตรา ๙๕ ในกรณีความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายมิได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  6. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๕ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “ในคดีอาญา ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในกำหนดดังต่อไปนี้ นับแต่วันกระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ (๑) ยี่สิบปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกยี่สิบปี (๒) สิบห้าปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าเจ็ดปีแต่ยังไม่ถึงยี่สิบปี (๓) สิบปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าหนึ่งปีถึงเจ็ดปี (๔) ห้าปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าหนึ่งเดือนถึงหนึ่งปี (๕) หนึ่งปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งเดือนลงมา หรือต้องระวางโทษอย่างอื่น”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  7. ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๖ บัญญัติว่า “ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  8. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓ (๑) และ (๕) บัญญัติว่า “(๑) ร้องทุกข์ (๕) ยอมความในคดีความผิดต่อส่วนตัว”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  9. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๒๒ (๑) บัญญัติว่า “(๑) เมื่อผู้เสียหายขอความช่วยเหลือ แต่ไม่ยอมร้องทุกข์ตามระเบียบ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  10. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๗ (๒) บัญญัติว่า “(๒) ในคดีความผิดที่เป็นลหุโทษหรือความผิดที่มีอัตราโทษไม่สูงกว่าความผิดลหุโทษ หรือคดีอื่นที่มีโทษปรับสถานเดียวอย่างสูงไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือความผิดต่อกฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากรซึ่งมีโทษปรับอย่างสูงไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท เมื่อผู้ต้องหาชำระค่าปรับตามที่พนักงานสอบสวนได้เปรียบเทียบแล้ว”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  11. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๘ บัญญัติว่า “ความผิดตามอนุมาตรา (๒) (๓) และ (๔) แห่งมาตราก่อน ถ้าเจ้าพนักงานดังกล่าวในมาตรานั้นเห็นว่าผู้ต้องหาไม่ควรได้รับโทษถึงจำคุกให้มีอำนาจเปรียบเทียบดังนี้ (๑) ให้กำหนดค่าปรับซึ่งผู้ต้องหาจะพึงชำระ ถ้าผู้ต้องหาและผู้เสียหายยินยอมตามนั้น เมื่อผู้ต้องหาได้ชำระเงินค่าปรับตามจำนวนที่เจ้าหน้าที่กำหนดให้ภายในเวลาอันสมควรแต่ไม่เกินสิบห้าวันแล้ว คดีนั้นเป็นอันเสร็จเด็ดขาด ถ้าผู้ต้องหาไม่ยินยอมตามที่เปรียบเทียบ หรือเมื่อยินยอมแล้ว ไม่ชำระเงินค่าปรับภายในเวลากำหนดในวรรคก่อน ให้ดำเนินคดีต่อไป (๒) ในคดีมีค่าทดแทน ถ้าผู้เสียหายและผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบ ให้เจ้าหน้าที่กะจำนวนตามที่เห็นควรหรือตามที่คู่ความตกลงกัน”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  12. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ (๓) บัญญัติว่า “(๓) เมื่อคดีเลิกกันตามมาตรา ๓๗”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  13. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒ (๗) บัญญัติว่า “(๗) “คำร้องทุกข์” หมายความถึงการที่ผู้เสียหายได้กล่าวหาต่อเจ้าหน้าที่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่ามีผู้กระทำความผิดขึ้น จะรู้ตัวผู้กระทำความผิดหรือไม่ก็ตาม ซึ่งกระทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหาย และการกล่าวหาเช่นนั้นได้กล่าวโดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  14. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๒๓ วรรคสองและวรรคสาม บัญญัติว่า “คำร้องทุกข์นั้นต้องปรากฏชื่อและที่อยู่ของผู้ร้องทุกข์ ลักษณะแห่งความผิด พฤติการณ์ต่าง ๆ ที่ความผิดนั้นได้กระทำลง ความเสียหายที่ได้รับและชื่อหรือรูปพรรณของผู้กระทำผิดเท่าที่จะบอกได้ คำร้องทุกข์นี้จะทำเป็นหนังสือหรือร้องด้วยปากก็ได้ ถ้าเป็นหนังสือต้องมีวันเดือนปีและลายมือชื่อของผู้ร้องทุกข์ ถ้าร้องด้วยปาก ให้พนักงานสอบสวนบันทึกไว้ ลงวันเดือนปีและลงลายมือชื่อผู้บันทึกกับผู้ร้องทุกข์ในบันทึกนั้น”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  15. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๙ (๒) บัญญัติว่า “(๒) ในคดีความผิดต่อส่วนตัว เมื่อได้ถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้องหรือยอมความกันโดยถูกต้องตามกฎหมาย”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  16. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๒๖ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “ผู้ร้องทุกข์จะแก้คำร้องทุกข์ระยะใด หรือจะถอนคำร้องทุกข์เสียเมื่อใดก็ได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  17. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๕ วรรคสอง บัญญัติว่า “คดีความผิดต่อส่วนตัวนั้น จะถอนฟ้องหรือยอมความในเวลาใดก่อนคดีถึงที่สุดก็ได้ แต่ถ้าจำเลยคัดค้าน ให้ศาลยกคำร้องขอถอนฟ้องนั้นเสีย”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  18. Strafgesetzbuch (StGB ประมวลกฎหมายอาญาเยอรมัน) § 77b Abs. 1 Satz 1 บัญญัติว่า "Eine Tat, die nur auf Antrag verfolgbar ist, wird nicht verfolgt, wenn der Antragsberechtigte es unterläßt, den Antrag bis zum Ablauf einer Frist von drei Monaten zu stellen." และ Abs. 2 Satz 1 บัญญัติว่า "Die Frist beginnt mit Ablauf des Tages, an dem der Berechtigte von der Tat und der Person des Täters Kenntnis erlangt."ที่มา: https://www.gesetze-im-internet.de/stgb/__77b.html (เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙)
  19. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3066/2565 (ป.วิ.อ. ม. 35, ม. 39 (2)) ข้อความในคำพิพากษาฉบับย่อ: “ระหว่างพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์ร่วมยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ คำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ฎีกา และคำแก้ฎีกา จำเลยไม่คัดค้าน แต่คดีนี้มิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์ไม่ทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับไป โจทก์จึงยังคงมีอำนาจดำเนินคดีแก่จำเลย และการถอนคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์มีผลเท่ากับเป็นการขอถอนฟ้องตาม ป.วิ.อ. มาตรา 35 ซึ่งโจทก์ร่วมจะขอถอนฟ้องได้ต่อเมื่อก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา อีกทั้งศาลฎีกาทำคำพิพากษาเสร็จแล้ว จึงไม่สมควรอนุญาตให้ถอนฎีกาและคำแก้ฎีกา จึงยกคำร้องของโจทก์ร่วมในส่วนขอถอนคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ฎีกา และคำแก้ฎีกา”ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา deka.supremecourt.or.th (ค้นด้วยเลขคดี) เปิดตรวจเมื่อ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ · ข้อจำกัด: ยกเฉพาะข้อความในฉบับย่อที่ระบบแสดง ข้อเท็จจริงเฉพาะคดีอยู่ในฉบับเต็ม

ปรึกษาก่อนไปสถานีตำรวจ

ขอให้แจ้งฐานะของผู้ติดต่อ (ผู้รับหมายเรียก ผู้ต้องหา ญาติของผู้ถูกจับ ผู้เสียหาย หรือพยาน) สถานีตำรวจ ข้อหาหรือเรื่องที่เกี่ยวข้อง และวันนัดหรือเวลาที่ถูกควบคุมตัว ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนรับเรื่อง

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp