บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด · เตรียมตัวก่อนไปสถานีตำรวจ

ส่วนที่สอง ที่สถานีตำรวจ

ล่ามที่สถานีตำรวจสำหรับผู้ที่ไม่ใช้ภาษาไทยและผู้ที่สื่อสารด้วยภาษามือ

ชาวต่างชาติที่ถูกจับ แจ้งความ หรือให้ปากคำที่สถานีตำรวจ: การสอบสวนใช้ภาษาไทย ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา หรือพยานที่ไม่เข้าใจภาษาไทยและไม่มีล่าม พนักงานสอบสวนต้องจัดหาล่ามให้โดยไม่ชักช้า ตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๓ รวมถึงล่ามภาษามือ และล่ามต้องสาบานตนและลงลายมือชื่อในคำแปล

ปรับปรุงล่าสุด · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา เอกสยาม ชัยศร ที่ปรึกษากฎหมาย

สาระสำคัญ

  • การสอบสวนใช้ภาษาไทย และใช้ล่ามเมื่อจำเป็นต้องแปล ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคหนึ่ง
  • ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา จำเลย หรือพยานที่ไม่สามารถพูดหรือเข้าใจภาษาไทยและไม่มีล่าม พนักงานสอบสวนต้องจัดหาล่ามให้โดยไม่ชักช้า ตามมาตรา ๑๓ วรรคสอง หลักเดียวกันใช้กับผู้ที่เข้าใจเฉพาะภาษาไทยท้องถิ่นหรือภาษาถิ่น
  • ผู้ที่ไม่สามารถพูดหรือได้ยินหรือสื่อความหมายได้ มีสิทธิได้รับล่ามภาษามือหรือวิธีสื่อความหมายอื่น ตามมาตรา ๑๓ วรรคสาม
  • ล่ามต้องแปลให้ถูกต้อง ต้องสาบานหรือปฏิญาณตน และต้องลงลายมือชื่อในคำแปล ตามมาตรา ๑๓ วรรคสี่และวรรคห้า
  • ค่าป่วยการ ค่าพาหนะ และค่าเช่าที่พักของล่ามที่จัดหาให้ พนักงานสอบสวนเป็นผู้สั่งจ่ายตามระเบียบของหน่วยงาน ตามมาตรา ๑๓ วรรคท้าย
  • เด็กหรือเยาวชนที่ไม่เข้าใจภาษาไทยต้องได้รับล่ามในการสอบสวน ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวฯ มาตรา ๗๕ วรรคหนึ่ง
  • ผู้ต้องหามีสิทธิให้ทนายความหรือผู้ที่ไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำที่ใช้ล่าม ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๓

ใครมีสิทธิได้รับล่ามในชั้นสอบสวน

ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา จำเลย หรือพยาน ที่ไม่สามารถพูดหรือเข้าใจภาษาไทย หรือพูดหรือเข้าใจเฉพาะภาษาไทยท้องถิ่นหรือภาษาถิ่น และไม่มีล่าม มีสิทธิได้รับล่ามที่พนักงานสอบสวนจัดหาให้โดยไม่ชักช้า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคสอง1

สิทธินี้ไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้ต้องหา ผู้เสียหายที่ไปแจ้งความร้องทุกข์ และพยานที่ไปให้ปากคำ อยู่ในความคุ้มครองของมาตรา ๑๓ เช่นเดียวกัน ผู้ที่พูดภาษาไทยได้บ้างแต่ไม่เข้าใจถ้อยคำที่ใช้ในการสอบสวน ควรแจ้งพนักงานสอบสวนให้ทราบตั้งแต่ต้น เพื่อให้พิจารณาจัดหาล่ามตามมาตรา ๑๓

ล่ามภาษามือและวิธีสื่อความหมายอื่น

ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา จำเลย หรือพยาน ที่ไม่สามารถพูดหรือได้ยิน หรือสื่อความหมายได้ และไม่มีล่ามภาษามือ พนักงานสอบสวนต้องจัดหาล่ามภาษามือ หรือจัดให้ถามตอบหรือสื่อความหมายโดยวิธีอื่นที่เห็นสมควร ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคสาม2

ผู้ที่ต้องการล่ามภาษามือควรแจ้งพนักงานสอบสวนล่วงหน้าก่อนวันนัด เพื่อให้มีเวลาจัดหาล่ามที่เหมาะสม และควรแจ้งวิธีสื่อสารที่ตนใช้ได้ดีที่สุด เช่น ภาษามือไทย การเขียน หรือการใช้อุปกรณ์ช่วยสื่อสาร

ล่ามมีหน้าที่อะไร

ล่ามต้องแปลให้ถูกต้อง ต้องสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะทำหน้าที่โดยสุจริต จะไม่เพิ่มเติมหรือตัดทอนสิ่งที่แปล และต้องลงลายมือชื่อในคำแปล ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคสี่และวรรคห้า3 หน้าที่เหล่านี้ทำให้คำแปลเป็นหลักฐานที่ตรวจสอบย้อนหลังได้

หน้าที่เหล่านี้ใช้กับล่ามทุกคนที่แปลคำให้การหรือคำพยาน มาตรา ๑๓ วรรคสอง ใช้ถ้อยคำว่า "และไม่มีล่าม" หน้าที่จัดหาล่ามของพนักงานสอบสวนจึงเกิดขึ้นเมื่อบุคคลนั้นไม่มีล่าม แต่ไม่ว่าล่ามมาจากทางใด ล่ามต้องสาบานหรือปฏิญาณตนและลงลายมือชื่อในคำแปลตามวรรคสี่และวรรคห้า

ใครจ่ายค่าล่าม

ล่ามที่พนักงานสอบสวนจัดหาให้ตามมาตรา ๑๓ ได้รับค่าป่วยการ ค่าพาหนะเดินทาง และค่าเช่าที่พัก ตามที่พนักงานสอบสวนสั่งจ่าย ตามระเบียบที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำหนดโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคท้าย4

หน้านี้ยังไม่ได้ระบุอัตราค่าป่วยการ เพราะอัตรากำหนดในระเบียบของหน่วยงาน ซึ่งยังไม่ได้เปิดตรวจจากแหล่งของหน่วยงานในรอบนี้

การแจ้งสิทธิต้องแปลให้เข้าใจ

การแจ้งสิทธิมีวัตถุประสงค์ให้ผู้รับแจ้งเข้าใจสิทธิของตน และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคหนึ่ง กำหนดให้ใช้ล่ามในการสอบสวนเมื่อจำเป็นต้องแปล ผู้ที่ไม่เข้าใจภาษาไทยจึงควรขอล่ามตั้งแต่ขั้นแจ้งสิทธิ

สิทธิที่เจ้าพนักงานต้องแจ้งขณะจับ เมื่อถึงที่ทำการของพนักงานสอบสวน และก่อนถามคำให้การ ได้แก่ สิทธิที่จะให้การหรือไม่ให้การ สิทธิพบและปรึกษาทนายความ และสิทธิแจ้งญาติ ตามมาตรา ๘๓ วรรคสอง มาตรา ๘๔ และมาตรา ๑๓๔/๔5

ถ้อยคำที่ผู้ต้องหาให้ไว้ก่อนได้รับแจ้งสิทธิตามมาตรา ๑๓๔/๔ วรรคหนึ่ง รับฟังเป็นพยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดของผู้นั้นไม่ได้6 ผู้ต้องหาที่ไม่เข้าใจภาษาไทยจึงควรขอล่ามก่อนเริ่มการแจ้งสิทธิ ไม่ใช่หลังจากเริ่มถามคำให้การแล้ว

การอ่านบันทึกที่ทำเป็นภาษาไทย

บันทึกการสอบสวนทำเป็นภาษาไทยตามมาตรา ๑๓ ผู้ที่ไม่อ่านภาษาไทยควรขอให้ล่ามแปลบันทึกทั้งฉบับให้ฟังก่อนลงลายมือชื่อ และขอแก้ไขข้อความที่ไม่ตรงกับที่ให้ถ้อยคำไว้ ข้อที่ควรตรวจ ได้แก่ ชื่อ วันเดือนปีเกิด และเลขหนังสือเดินทาง ลำดับเหตุการณ์ จำนวนเงิน และข้อความที่แสดงว่าได้รับแจ้งสิทธิแล้ว

ข้อที่ควรเตรียมสำหรับผู้ที่ไม่ใช้ภาษาไทย

  1. หนังสือเดินทางหรือเอกสารแสดงตนฉบับจริง
  2. ภาษาที่ใช้ได้ดีที่สุด และภาษาที่สองถ้ามี เพื่อให้พนักงานสอบสวนจัดหาล่ามได้ตรง
  3. เอกสารที่เกี่ยวกับเรื่องพร้อมคำแปล ถ้ามี
  4. ชื่อและช่องทางติดต่อของญาติหรือผู้ที่ไว้วางใจ สำหรับใช้สิทธิตามมาตรา ๗/๑

ล่ามในขั้นจับและขั้นส่งตัวที่สถานีตำรวจ

ก่อนถึงขั้นถามคำให้การ ผู้ถูกจับต้องได้รับแจ้งข้อกล่าวหาและสิทธิมาแล้วหลายครั้ง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๘๓ วรรคสอง และมาตรา ๘๔ การแจ้งเหล่านี้มีวัตถุประสงค์ให้ผู้ถูกจับรู้ว่าถูกกล่าวหาเรื่องใดและมีสิทธิอะไร ผู้ที่ไม่เข้าใจภาษาไทยจึงควรบอกเจ้าพนักงานตั้งแต่ขณะถูกจับว่าต้องการล่าม

ขณะจับ เจ้าพนักงานผู้จับต้องแจ้งข้อกล่าวหา แสดงหมายจับถ้ามี และแจ้งว่าผู้ถูกจับมีสิทธิที่จะไม่ให้การหรือให้การก็ได้ ถ้อยคำของผู้ถูกจับอาจใช้เป็นพยานหลักฐาน และผู้ถูกจับมีสิทธิพบและปรึกษาทนายความหรือผู้ซึ่งจะเป็นทนายความ ตามมาตรา ๘๓ วรรคสอง7

เมื่อถึงที่ทำการของพนักงานสอบสวน เจ้าพนักงานผู้จับต้องแจ้งข้อกล่าวหาและรายละเอียดเหตุแห่งการจับ อ่านหมายจับให้ฟังถ้ามี และมอบสำเนาบันทึกการจับให้ผู้ถูกจับ ตามมาตรา ๘๔ วรรคหนึ่ง (๑)8 จากนั้นพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจต้องแจ้งสิทธิตามมาตรา ๗/๑ และจัดให้ผู้ถูกจับติดต่อญาติหรือผู้ที่ไว้วางใจ ตามมาตรา ๘๔ วรรคสอง9

ความเห็นของสำนักงาน มาตรา ๑๓ วรรคหนึ่ง ใช้ถ้อยคำว่า "การสอบสวน ไต่สวนมูลฟ้อง หรือพิจารณา" ส่วนหน้าที่แจ้งในขั้นจับและขั้นส่งตัวบัญญัติแยกไว้ในมาตรา ๘๓ และมาตรา ๘๔ ผู้ถูกจับที่ไม่เข้าใจภาษาไทยจึงควรบอกให้ชัดว่าไม่เข้าใจข้อความที่แจ้ง ขอให้มีผู้แปลบันทึกการจับก่อนลงลายมือชื่อ และเก็บสำเนาบันทึกการจับที่ได้รับตามมาตรา ๘๔ (๑) ไว้ให้ผู้แปลที่ไว้วางใจอ่านภายหลัง ระหว่างที่ยังไม่มีล่าม ผู้ถูกจับยังคงมีสิทธิไม่ให้การตามมาตรา ๘๓ วรรคสอง

ทนายความหรือผู้ที่ไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำที่ใช้ล่าม

ผู้ต้องหามีสิทธิให้ทนายความหรือผู้ซึ่งตนไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำตน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๓ สิทธินี้ใช้กับการสอบปากคำที่ใช้ล่ามเช่นเดียวกับการสอบปากคำเป็นภาษาไทย และทำให้มีผู้ฟังอีกคนหนึ่งที่ช่วยสังเกตได้ว่าคำแปลตรงกับถ้อยคำที่ผู้ต้องหาพูด10

ล่ามกับผู้ที่ไว้วางใจมีบทบาทต่างกัน ล่ามมีหน้าที่แปลให้ถูกต้อง และต้องสาบานหรือปฏิญาณตนตามมาตรา ๑๓ วรรคสี่ ส่วนผู้ที่ไว้วางใจตามมาตรา ๑๓๔/๓ มีสิทธิเข้าฟังการสอบปากคำ ประมวลกฎหมายไม่ได้กำหนดให้ผู้ที่ไว้วางใจต้องแปล ถ้าผู้ที่ไว้วางใจพูดได้ทั้งสองภาษา เขาช่วยชี้ได้ว่าคำแปลตอนใดตกหล่น เพื่อให้ผู้ต้องหาขอแก้ไขก่อนลงลายมือชื่อ

ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุก ก่อนเริ่มถามคำให้การ พนักงานสอบสวนต้องถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีและผู้ต้องหาต้องการทนายความ รัฐต้องจัดหาให้ ตามมาตรา ๑๓๔/๑ วรรคสอง11 ผู้ต้องหาที่ไม่เข้าใจภาษาไทยควรได้ยินคำถามนี้ผ่านล่าม และตอบให้ชัดว่าต้องการทนายความหรือไม่ เพราะคำตอบจะถูกบันทึกไว้ในบันทึกคำให้การ ผลของคำตอบนี้อธิบายไว้ในหน้า สิทธิผู้ต้องหาชั้นสอบสวน

ผู้เสียหายและพยานที่ให้ปากคำผ่านล่าม

พนักงานสอบสวนมีอำนาจออกหมายเรียกผู้เสียหายหรือบุคคลที่ถ้อยคำอาจเป็นประโยชน์แก่คดีมาถามปากคำ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๓ ผู้เสียหายและพยานที่ไม่เข้าใจภาษาไทยมีสิทธิได้รับล่ามตามมาตรา ๑๓ วรรคสอง เช่นเดียวกับผู้ต้องหา และการถามปากคำผ่านล่ามต้องเป็นไปตามบทบัญญัติว่าด้วยพยานบุคคล12

มาตรา ๑๓๓ วรรคสอง ให้พนักงานสอบสวนให้ผู้ให้ถ้อยคำสาบานหรือปฏิญาณตัวก่อนก็ได้ เมื่อการถามปากคำทำผ่านล่าม จึงอาจมีการสาบานหรือปฏิญาณตนสองฐานะ ฐานะแรกคือผู้ให้ถ้อยคำตามมาตรา ๑๓๓ ฐานะที่สองคือล่ามตามมาตรา ๑๓ วรรคสี่ ผู้ให้ถ้อยคำควรขอให้ล่ามแปลข้อความที่ตนสาบานหรือปฏิญาณให้เข้าใจก่อน

มาตรา ๑๓๓ วรรคสาม ห้ามพนักงานสอบสวนตักเตือน พูดให้ท้อใจ หรือใช้กลอุบายอื่นเพื่อป้องกันมิให้บุคคลใดให้ถ้อยคำซึ่งอยากจะให้ด้วยความเต็มใจ13 ข้อห้ามนี้คุ้มครองผู้ที่ประสงค์จะให้ถ้อยคำ ผู้เสียหายชาวต่างชาติที่ยังมีข้อเท็จจริงจะเล่าเพิ่มจึงควรแจ้งผ่านล่ามให้บันทึกไว้ให้ครบ สิทธิอื่นของผู้เสียหายและพยานอธิบายไว้ในหน้า ให้ปากคำในฐานะผู้เสียหายหรือพยาน

เด็กและเยาวชนที่ไม่เข้าใจภาษาไทย

การสอบสวนเด็กหรือเยาวชนต้องใช้ภาษาและถ้อยคำที่เด็กหรือเยาวชนเข้าใจ และถ้าเด็กหรือเยาวชนไม่สามารถสื่อสารหรือไม่เข้าใจภาษาไทย ต้องจัดหาล่ามให้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา หรือจัดหาเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกหรือความช่วยเหลืออื่นตามกฎหมายว่าด้วยคนพิการ ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓ มาตรา ๗๕ วรรคหนึ่ง14

ในการแจ้งข้อกล่าวหาและสอบปากคำเด็กหรือเยาวชนซึ่งต้องหาว่ากระทำความผิด ต้องมีที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนร่วมอยู่ด้วยทุกครั้ง ตามมาตรา ๗๕ วรรคสอง15 และบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่เด็กอาศัยอยู่ด้วย เข้าร่วมรับฟังได้ ตามมาตรา ๗๕ วรรคสาม16

เด็กหรือเยาวชนชาวต่างชาติจึงอาจมีผู้ร่วมอยู่ในการสอบปากคำสามฝ่าย คือ ล่าม ที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน และบิดามารดาหรือผู้ปกครอง แต่ละฝ่ายมีหน้าที่ต่างกัน บิดามารดาที่ไม่เข้าใจภาษาไทยควรขอให้ล่ามแปลให้ตนฟังด้วย รายละเอียดขั้นตอนของเด็กและเยาวชนอยู่ในหน้า เด็กหรือเยาวชนถูกจับ

เมื่อคำแปลคลาดเคลื่อน

ล่ามต้องแปลให้ถูกต้อง และต้องสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะไม่เพิ่มเติมหรือตัดทอนสิ่งที่แปล ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคสี่ เมื่อผู้ให้ถ้อยคำพบว่าคำแปลคลาดเคลื่อน ควรแจ้งพนักงานสอบสวนทันที และขอให้บันทึกข้อความที่ถูกต้องก่อนลงลายมือชื่อ

พนักงานสอบสวนต้องให้โอกาสผู้ต้องหาที่จะแก้ข้อหาและแสดงข้อเท็จจริงอันเป็นประโยชน์แก่ตน ตามมาตรา ๑๓๔ วรรคสี่17 ความเห็นของสำนักงาน ผู้ต้องหาที่พบภายหลังว่าคำให้การบางตอนถูกแปลคลาดเคลื่อน ใช้สิทธิตามวรรคนี้ขอให้การเพิ่มเติมเพื่อแก้ข้อความนั้นได้ โดยควรระบุให้ชัดว่าข้อความเดิมตอนใดไม่ตรงกับที่ตนพูด

ข้อปฏิบัติที่ช่วยลดความคลาดเคลื่อน

  1. ขอให้ล่ามแปลบันทึกกลับให้ฟังทีละตอน ไม่ใช่สรุปทั้งฉบับ
  2. ชี้ข้อความที่คลาดเคลื่อนและขอให้แก้ในบันทึกก่อนลงลายมือชื่อ
  3. จดชื่อล่ามและภาษาที่ใช้ ซึ่งล่ามต้องลงลายมือชื่อไว้ในคำแปลตามมาตรา ๑๓ วรรคห้า
  4. ถ้ามีทนายความหรือผู้ที่ไว้วางใจเข้าฟัง ขอให้บุคคลนั้นช่วยตรวจคำแปลตอนสำคัญ เช่น วันเวลา จำนวนเงิน และการปฏิเสธหรือรับข้อกล่าวหา

ศาลฎีกาวางหลักเรื่องผลของถ้อยคำที่ผู้ต้องหาให้ไว้ก่อนได้รับแจ้งสิทธิไว้ในคำพิพากษาที่ยกในหมวดคำพิพากษาศาลฎีกาของหน้านี้ คำพิพากษานั้นไม่ใช่เรื่องล่ามโดยตรง และสำนักงานยังไม่พบคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยเรื่องล่ามตามมาตรา ๑๓ ซึ่งเปิดตรวจจากระบบของศาลได้ในรอบนี้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง

คำพิพากษาศาลฎีกาในหมวดนี้ทุกฉบับเปิดตรวจจากระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา เมื่อ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ ข้อความในเครื่องหมายคำพูดคัดจากคำพิพากษาฉบับย่อคำต่อคำ ส่วนข้อความนำหน้าเป็นการสรุปของสำนักงานเพื่อให้เห็นว่าคำวินิจฉัยนั้นใช้กับขั้นตอนที่สถานีตำรวจอย่างไร

คำวินิจฉัยของศาล · คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5873/256719

ผลของถ้อยคำที่ให้ก่อนได้รับแจ้งสิทธิ และบุคคลที่ไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำ คดีนี้ไม่ใช่เรื่องล่ามโดยตรง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ต้องหาเลือกให้บุคคลที่ตนไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำแทนทนายความได้ และตามมาตรา ๑๓๔/๔ วรรคท้าย ถ้อยคำที่ผู้ต้องหาให้ไว้ก่อนได้รับแจ้งสิทธิรับฟังเป็นพยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดของผู้นั้นไม่ได้ ความเห็นของสำนักงาน หลักนี้เป็นเหตุผลให้ผู้ที่ไม่เข้าใจภาษาไทยขอล่ามก่อนเริ่มการแจ้งสิทธิ

“ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 134/1 วรรคสอง บัญญัติว่า "ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุก ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีและผู้ต้องหาต้องการทนายความ ให้รัฐจัดหาทนายความให้" ซึ่งปรากฏตามบันทึกคำให้การของผู้ต้องหาว่า พนักงานสอบสวนแจ้งข้อหาและแจ้งสิทธิให้จำเลยที่ 1 ทราบแล้วและสอบถามเรื่องทนายความหรือผู้ที่ไว้วางใจเข้าร่วมรับฟังการสอบสวน จำเลยที่ 1 ให้การว่าไม่มีและไม่ต้องการทนายความ จำเลยที่ 1 ต้องการให้มารดาผู้ซึ่งตนไว้วางใจเข้าร่วมรับฟังการสอบสวน การที่พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนจำเลยที่ 1 โดยไม่ได้จัดหาทนายความให้ คงจัดให้มารดาจำเลยเข้าร่วมรับฟังการสอบสวนตามคำให้การของจำเลยที่ 1 ดังกล่าว จึงเป็นการสอบสวนที่ชอบด้วยกฎหมายแล้ว อย่างไรก็ตาม ในบทบัญญัติมาตรา 134/4 วรรคท้าย บัญญัติไว้เพียงว่า ถ้อยคำใด ๆ ที่ผู้ต้องหาให้ไว้ต่อพนักงานสอบสวนก่อนมีการแจ้งสิทธิตามวรรคหนึ่ง หรือก่อนที่จะดำเนินการตามมาตรา 134/1 จะรับฟังเป็นพยานหลักฐานในการพิสูจน์ความผิดของผู้นั้นไม่ได้ ฉะนั้นแม้พนักงานสอบสวนจะจัดหาหรือไม่จัดหาทนายความให้แก่จำเลยที่ 1 ก็ไม่ทำให้การสอบสวนไม่ชอบแต่อย่างใด”

กฎหมายเปรียบเทียบ: สิทธิได้รับล่ามตามมาตรฐานของสหภาพยุโรป

Directive 2010/64/EU (คำสั่งของสหภาพยุโรปว่าด้วยสิทธิได้รับการแปลในคดีอาญา) Article 2(1) (ข้อ ๒ (๑)) กำหนดให้รัฐสมาชิกจัดล่ามให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยที่ไม่พูดหรือไม่เข้าใจภาษาที่ใช้ในคดี โดยไม่ชักช้า รวมถึงระหว่างการสอบปากคำโดยตำรวจ ตรงกับมาตรา ๑๓ วรรคสอง ของไทย

Directive เป็นกฎหมายที่รัฐสมาชิกต้องนำไปบัญญัติเป็นกฎหมายภายใน ความต่างอยู่ที่กลุ่มบุคคลที่ได้รับความคุ้มครอง Article 2(1) (ข้อ ๒ (๑)) ของ Directive ฉบับนี้กล่าวถึงผู้ต้องหาหรือจำเลย (suspected or accused persons ผู้ต้องสงสัยหรือผู้ถูกกล่าวหา)18 ส่วนมาตรา ๑๓ วรรคสอง ของไทยครอบคลุมผู้เสียหายและพยานด้วย และวรรคสามยังรับรองล่ามภาษามือไว้โดยเฉพาะ

สำหรับผู้อ่านในประเทศไทย ข้อนี้หมายความว่า ผู้เสียหายชาวต่างชาติที่ไปแจ้งความ มีสิทธิได้รับล่ามตามกฎหมายไทยในฐานะผู้เสียหาย ไม่จำเป็นต้องรอให้มีผู้ต้องหาในคดีก่อน

คำถามที่พบบ่อย

คำถามในหมวดนี้เป็นคำถามที่ผู้ที่ต้องไปสถานีตำรวจถามบ่อย คำตอบเป็นหลักทั่วไปตามตัวบทที่ยกไว้ในเชิงอรรถของหน้านี้ ผลของแต่ละเรื่องขึ้นกับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน

ชาวต่างชาติไปแจ้งความต้องหาล่ามมาเองหรือไม่

ไม่จำเป็น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคสอง กำหนดให้พนักงานสอบสวนจัดหาล่ามให้ผู้เสียหายที่ไม่สามารถพูดหรือเข้าใจภาษาไทยและไม่มีล่ามโดยไม่ชักช้า

ผู้ที่พูดภาษาไทยได้บ้างขอล่ามได้หรือไม่

มาตรา ๑๓ วรรคสอง ใช้ถ้อยคำว่า "ไม่สามารถพูดหรือเข้าใจภาษาไทย" ผู้ที่ไม่เข้าใจภาษาไทยในระดับที่ใช้ในการสอบสวนควรแจ้งพนักงานสอบสวนและขอล่ามตั้งแต่ต้น

ล่ามต้องสาบานตนหรือไม่

ต้อง มาตรา ๑๓ วรรคสี่ กำหนดให้ล่ามสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะทำหน้าที่โดยสุจริต ไม่เพิ่มเติมหรือตัดทอนสิ่งที่แปล

ผู้พิการทางการได้ยินไปให้ปากคำที่สถานีตำรวจ มีสิทธิอะไร

มาตรา ๑๓ วรรคสาม กำหนดให้พนักงานสอบสวนจัดหาล่ามภาษามือ หรือจัดให้ถามตอบหรือสื่อความหมายโดยวิธีอื่นที่เห็นสมควร

ถูกจับแล้วยังไม่มีล่าม ควรทำอย่างไร

ผู้ถูกจับควรบอกเจ้าพนักงานว่าไม่เข้าใจภาษาไทยและต้องการล่าม ระหว่างที่ยังไม่มีล่าม ผู้ถูกจับยังมีสิทธิที่จะไม่ให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๘๓ วรรคสอง และเมื่อถึงขั้นสอบสวน พนักงานสอบสวนต้องจัดหาล่ามให้โดยไม่ชักช้าตามมาตรา ๑๓ วรรคสอง

ญาติที่พูดได้สองภาษาทำหน้าที่ล่ามได้หรือไม่

มาตรา ๑๓ ไม่ได้กำหนดคุณสมบัติของล่ามไว้ แต่ไม่ว่าล่ามเป็นผู้ใด ต้องสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะแปลโดยสุจริตและลงลายมือชื่อในคำแปลตามมาตรา ๑๓ วรรคสี่และวรรคห้า ญาติที่เข้าฟังในฐานะผู้ที่ไว้วางใจตามมาตรา ๑๓๔/๓ ทำหน้าที่ต่างจากล่าม

เด็กต่างชาติถูกกล่าวหา ต้องมีผู้ใดอยู่ด้วยในการสอบปากคำ

พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวฯ มาตรา ๗๕ กำหนดให้มีที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนร่วมอยู่ด้วยทุกครั้ง ให้จัดหาล่ามถ้าเด็กไม่เข้าใจภาษาไทย และให้บิดามารดาหรือผู้ปกครองเข้าร่วมรับฟังได้

คำแปลในบันทึกคำให้การผิด แก้ได้หรือไม่

ผู้ให้ถ้อยคำควรแจ้งพนักงานสอบสวนก่อนลงลายมือชื่อ ถ้าพบภายหลัง ผู้ต้องหามีสิทธิได้รับโอกาสแสดงข้อเท็จจริงอันเป็นประโยชน์แก่ตนตามมาตรา ๑๓๔ วรรคสี่ จึงขอให้การเพิ่มเติมเพื่อแก้ข้อความที่คลาดเคลื่อนได้

ติดต่อสอบถาม

ผู้ที่ไม่ใช้ภาษาไทยหรือญาติที่ต้องการให้ที่ปรึกษากฎหมายของสำนักงานประสานเรื่องล่ามและติดตามขั้นตอนที่สถานีตำรวจ ติดต่อสอบถามแบบรักษาความลับ (Confidential Enquiry การติดต่อสอบถามที่ข้อมูลไม่ถูกเปิดเผยต่อบุคคลภายนอก) ได้ที่ +66 81 654 5922 หรือ contact@eksiamlegal.com

เชิงอรรถและแหล่งที่มา

เชิงอรรถยกถ้อยคำตัวบทกฎหมายคำต่อคำจากแหล่งทางการที่ระบุไว้ท้ายแต่ละรายการ พร้อมวันที่เปิดตรวจ และยกข้อความจากคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับย่อตามที่ระบบสืบค้นของศาลฎีกาแสดง

  1. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคหนึ่งและวรรคสอง บัญญัติว่า “การสอบสวน ไต่สวนมูลฟ้อง หรือพิจารณา ให้ใช้ภาษาไทย แต่ถ้ามีความจำเป็นต้องแปลภาษาไทยท้องถิ่นหรือภาษาถิ่นหรือภาษาต่างประเทศเป็นภาษาไทยหรือต้องแปลภาษาไทยเป็นภาษาไทยท้องถิ่นหรือภาษาถิ่นหรือภาษาต่างประเทศให้ใช้ล่ามแปล ในกรณีที่ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา จำเลย หรือพยานไม่สามารถพูดหรือเข้าใจภาษาไทยหรือสามารถพูดหรือเข้าใจเฉพาะภาษาไทยท้องถิ่นหรือภาษาถิ่น และไม่มีล่าม ให้พนักงานสอบสวนพนักงานอัยการหรือศาลจัดหาล่ามให้โดยมิชักช้า”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  2. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคสาม บัญญัติว่า “ในกรณีที่ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา จำเลย หรือพยานไม่สามารถพูดหรือได้ยิน หรือสื่อความหมายได้และไม่มีล่ามภาษามือ ให้พนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ หรือศาล จัดหาล่ามภาษามือให้หรือจัดให้ถาม ตอบ หรือสื่อความหมายโดยวิธีอื่นที่เห็นสมควร”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  3. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคสี่และวรรคห้า บัญญัติว่า “เมื่อมีล่ามแปลคำให้การ คำพยานหรืออื่น ๆ ล่ามต้องแปลให้ถูกต้อง ล่ามต้องสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะทำหน้าที่โดยสุจริตใจ จะไม่เพิ่มเติมหรือตัดทอนสิ่งที่แปล ให้ล่ามลงลายมือชื่อในคำแปลนั้น”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  4. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓ วรรคหก บัญญัติว่า “ให้พนักงานสอบสวนพนักงานอัยการ หรือศาลสั่งจ่ายค่าป่วยการ ค่าพาหนะเดินทางและค่าเช่าที่พักแก่ล่ามที่จัดหาให้ตามมาตรานี้ตามระเบียบที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงยุติธรรม สำนักงานอัยการสูงสุด หรือสำนักงานศาลยุติธรรม แล้วแต่กรณี กำหนดโดยได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลัง”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  5. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๔ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “ในการถามคำให้การผู้ต้องหา ให้พนักงานสอบสวนแจ้งให้ผู้ต้องหาทราบก่อนว่า (๑) ผู้ต้องหามีสิทธิที่จะให้การหรือไม่ก็ได้ ถ้าผู้ต้องหาให้การ ถ้อยคำที่ผู้ต้องหาให้การนั้นอาจใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิจารณาคดีได้ (๒) ผู้ต้องหามีสิทธิให้ทนายความหรือผู้ซึ่งตนไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำตนได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  6. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๔ วรรคสาม บัญญัติว่า “ถ้อยคำใด ๆ ที่ผู้ต้องหาให้ไว้ต่อพนักงานสอบสวนก่อนมีการแจ้งสิทธิตามวรรคหนึ่ง หรือก่อนที่จะดำเนินการตามมาตรา ๑๓๔/๑ มาตรา ๑๓๔/๒ และมาตรา ๑๓๔/๓ จะรับฟังเป็นพยานหลักฐานในการพิสูจน์ความผิดของผู้นั้นไม่ได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  7. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๘๓ วรรคสอง บัญญัติว่า “ในกรณีที่เจ้าพนักงานเป็นผู้จับ ต้องแจ้งข้อกล่าวหาให้ผู้ถูกจับทราบ หากมีหมายจับให้แสดงต่อผู้ถูกจับ พร้อมทั้งแจ้งด้วยว่า ผู้ถูกจับมีสิทธิที่จะไม่ให้การหรือให้การก็ได้และถ้อยคำของผู้ถูกจับนั้นอาจใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิจารณาคดีได้และผู้ถูกจับมีสิทธิที่จะพบและปรึกษาทนายความ หรือผู้ซึ่งจะเป็นทนายความ ถ้าผู้ถูกจับประสงค์จะแจ้งให้ญาติหรือผู้ซึ่งตนไว้วางใจทราบถึงการจับกุมที่สามารถดำเนินการได้โดยสะดวกและไม่เป็นการขัดขวางการจับหรือการควบคุมผู้ถูกจับหรือทำให้เกิดความไม่ปลอดภัยแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใด ก็ให้เจ้าพนักงานอนุญาตให้ผู้ถูกจับดำเนินการได้ตามสมควรแก่กรณี ในการนี้ให้เจ้าพนักงานผู้จับนั้นบันทึกการจับดังกล่าวไว้ด้วย”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  8. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๘๔ (๑) บัญญัติว่า “(๑) ในกรณีที่เจ้าพนักงานเป็นผู้จับให้เจ้าพนักงานผู้จับนั้นแจ้งข้อกล่าวหา และรายละเอียดเกี่ยวกับเหตุแห่งการจับให้ผู้ถูกจับทราบ ถ้ามีหมายจับให้แจ้งให้ผู้ถูกจับทราบและอ่านให้ฟังและมอบสำเนาบันทึกการจับแก่ผู้ถูกจับนั้น”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  9. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๘๔ วรรคสอง บัญญัติว่า “เมื่อได้ดำเนินการตามวรรคหนึ่งแล้วให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ ซึ่งมีผู้นำผู้ถูกจับมาส่งแจ้งให้ผู้ถูกจับทราบถึงสิทธิตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๗/๑ รวมทั้งจัดให้ผู้ถูกจับสามารถติดต่อกับญาติหรือผู้ซึ่งผู้ถูกจับไว้วางใจเพื่อแจ้งให้ทราบถึงการจับกุมและสถานที่ที่ถูกควบคุมได้ในโอกาสแรกเมื่อผู้ถูกจับมาถึงที่ทำการของพนักงานสอบสวนตามวรรคหนึ่ง หรือถ้ากรณีผู้ถูกจับร้องขอให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจเป็นผู้แจ้ง ก็ให้จัดการตามคำร้องขอนั้นโดยเร็ว และให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจบันทึกไว้ ในการนี้มิให้เรียกค่าใช้จ่ายใด ๆ จากผู้ถูกจับ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  10. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๓ บัญญัติว่า “ผู้ต้องหามีสิทธิให้ทนายความหรือผู้ซึ่งตนไว้วางใจเข้าฟังการสอบปากคำตนได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  11. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๑ วรรคสอง บัญญัติว่า “ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุก ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีและผู้ต้องหาต้องการทนายความ ให้รัฐจัดหาทนายความให้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  12. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๓ วรรคหนึ่งและวรรคสอง บัญญัติว่า “พนักงานสอบสวนมีอำนาจออกหมายเรียกผู้เสียหายหรือบุคคลใดซึ่งมีเหตุอันควรเชื่อว่าถ้อยคำของเขาอาจเป็นประโยชน์แก่คดีให้มาตามเวลาและสถานที่ในหมาย แล้วให้ถามปากคำบุคคลนั้นไว้ การถามปากคำนั้นพนักงานสอบสวนจะให้ผู้ให้ถ้อยคำสาบานหรือปฏิญาณตัวเสียก่อนก็ได้ และต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยพยานบุคคล”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  13. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๓ วรรคสาม บัญญัติว่า “ห้ามมิให้พนักงานสอบสวนตักเตือน พูดให้ท้อใจหรือใช้กลอุบายอื่นเพื่อป้องกันมิให้บุคคลใดให้ถ้อยคำ ซึ่งอยากจะให้ด้วยความเต็มใจ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  14. พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓ มาตรา ๗๕ วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “ในการสอบสวน ให้กระทำในสถานที่ที่เหมาะสมโดยไม่เลือกปฏิบัติและไม่ปะปนกับผู้ต้องหาอื่นหรือมีบุคคลอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องอยู่ในสถานที่นั้นอันมีลักษณะเป็นการประจานเด็กหรือเยาวชน ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงอายุ เพศ สภาวะของเด็กหรือเยาวชนเป็นสำคัญ และต้องใช้ภาษาและถ้อยคำที่ทำให้เด็กหรือเยาวชนสามารถเข้าใจได้ง่าย โดยคำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ถ้าเด็กหรือเยาวชนไม่สามารถสื่อสารหรือไม่เข้าใจภาษาไทยให้จัดหาล่ามให้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาหรือจัดหาเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกหรือความช่วยเหลืออื่นใดให้ตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  15. พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓ มาตรา ๗๕ วรรคสอง บัญญัติว่า “ในการแจ้งข้อกล่าวหาและสอบปากคำเด็กหรือเยาวชนซึ่งต้องหาว่ากระทำความผิดจะต้องมีที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนร่วมอยู่ด้วยทุกครั้ง พร้อมทั้งแจ้งด้วยว่าเด็กหรือเยาวชนมีสิทธิที่จะไม่ให้การหรือให้การก็ได้ และถ้อยคำของเด็กหรือเยาวชนอาจใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิจารณาคดีได้ ทั้งนี้ เมื่อคำนึงถึงอายุ เพศ และสภาพจิตของเด็กหรือเยาวชนซึ่งต้องหาว่ากระทำความผิดแต่ละราย”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  16. พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓ มาตรา ๗๕ วรรคสาม บัญญัติว่า “ในการแจ้งข้อหาและการสอบปากคำเด็กหรือเยาวชนตามวรรคสอง บิดา มารดา ผู้ปกครอง บุคคลหรือผู้แทนองค์การซึ่งเด็กหรือเยาวชนอาศัยอยู่ด้วยจะเข้าร่วมรับฟังการสอบสวนดังกล่าวด้วยก็ได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  17. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔ วรรคสี่ บัญญัติว่า “พนักงานสอบสวนต้องให้โอกาสผู้ต้องหาที่จะแก้ข้อหาและที่จะแสดงข้อเท็จจริงอันเป็นประโยชน์แก่ตนได้”ที่มา: ระบบกลางทางกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงที่ใช้บังคับ เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  18. Directive 2010/64/EU of the European Parliament and of the Council of 20 October 2010 on the right to interpretation and translation in criminal proceedings, Article 2(1) บัญญัติว่า "Member States shall ensure that suspected or accused persons who do not speak or understand the language of the criminal proceedings concerned are provided, without delay, with interpretation during criminal proceedings before investigative and judicial authorities, including during police questioning, all court hearings and any necessary interim hearings."ที่มา: EUR-Lex https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32010L0064 (เปิดตรวจเมื่อ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙)
  19. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5873/2567 (ป.อ. ม. 54, ม. 78, ม. 92 · ป.วิ.อ. ม. 134/1, ม. 134/4, ม. 195 วรรคสอง, ม. 225) ข้อความในคำพิพากษาฉบับย่อ: “ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 134/1 วรรคสอง บัญญัติว่า "ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุก ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีและผู้ต้องหาต้องการทนายความ ให้รัฐจัดหาทนายความให้" ซึ่งปรากฏตามบันทึกคำให้การของผู้ต้องหาว่า พนักงานสอบสวนแจ้งข้อหาและแจ้งสิทธิให้จำเลยที่ 1 ทราบแล้วและสอบถามเรื่องทนายความหรือผู้ที่ไว้วางใจเข้าร่วมรับฟังการสอบสวน จำเลยที่ 1 ให้การว่าไม่มีและไม่ต้องการทนายความ จำเลยที่ 1 ต้องการให้มารดาผู้ซึ่งตนไว้วางใจเข้าร่วมรับฟังการสอบสวน การที่พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนจำเลยที่ 1 โดยไม่ได้จัดหาทนายความให้ คงจัดให้มารดาจำเลยเข้าร่วมรับฟังการสอบสวนตามคำให้การของจำเลยที่ 1 ดังกล่าว จึงเป็นการสอบสวนที่ชอบด้วยกฎหมายแล้ว อย่างไรก็ตาม ในบทบัญญัติมาตรา 134/4 วรรคท้าย บัญญัติไว้เพียงว่า ถ้อยคำใด ๆ ที่ผู้ต้องหาให้ไว้ต่อพนักงานสอบสวนก่อนมีการแจ้งสิทธิตามวรรคหนึ่ง หรือก่อนที่จะดำเนินการตามมาตรา 134/1 จะรับฟังเป็นพยานหลักฐานในการพิสูจน์ความผิดของผู้นั้นไม่ได้ ฉะนั้นแม้พนักงานสอบสวนจะจัดหาหรือไม่จัดหาทนายความให้แก่จำเลยที่ 1 ก็ไม่ทำให้การสอบสวนไม่ชอบแต่อย่างใด”ที่มา ระบบสืบค้นคำพิพากษา คำสั่งคำร้องและคำวินิจฉัยศาลฎีกา deka.supremecourt.or.th (ค้นด้วยเลขคดี) เปิดตรวจเมื่อ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ · ข้อจำกัด: ยกเฉพาะข้อความในฉบับย่อที่ระบบแสดง ข้อเท็จจริงเฉพาะคดีอยู่ในฉบับเต็ม

ปรึกษาก่อนไปสถานีตำรวจ

ขอให้แจ้งฐานะของผู้ติดต่อ (ผู้รับหมายเรียก ผู้ต้องหา ญาติของผู้ถูกจับ ผู้เสียหาย หรือพยาน) สถานีตำรวจ ข้อหาหรือเรื่องที่เกี่ยวข้อง และวันนัดหรือเวลาที่ถูกควบคุมตัว ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ และสำนักงานตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนรับเรื่อง

ช่องทางติดต่อสำนักงาน

โทรศัพท์
081 654 5922
LINE
@507btqsu
WhatsApp
+66 87 989 6536
อีเมล
contact@eksiamlegal.com
สำนักงาน
บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด
300/90 ถนนนวมินทร์ แขวงนวมินทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10240
ค่าบริการ
สำนักงานแจ้งขอบเขตงาน ผลส่งมอบ ระยะเวลา และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
คิวอาร์โค้ดสำหรับเพิ่มบัญชี LINE Official ของสำนักงาน
LINE Official Accountปรึกษาทาง LINE @507btqsu
เปิดในแอป LINE
คิวอาร์โค้ดสำหรับติดต่อสำนักงานทาง WhatsApp
WhatsAppสำหรับผู้ติดต่อจากต่างประเทศ
เปิดใน WhatsApp